Google mag dan zo ongeveer de baas zijn op internet, met netwerksites wilde het nooit zo lukken. Totdat vorige maand Google+ het licht zag.

Twintig miljoen mensen hadden binnen drie weken een account voor het sociale netwerk van Google. Het bedrijf, dat groot werd met zijn zoekmachine, wil er een alternatief mee bieden voor het gigantische Facebook.

Eerdere pogingen
Na de stormachtige ontvangst loopt de populariteit van Google+ nu weer iets terug. Al eerder liepen dit soort netwerkinitiatieven van Google stuk, waaronder Orkut uit 2004. "Ik was als een van de eersten lid, razend enthousiast en ook dat netwerk groeide als kool", zegt Google-kenner Peter Olsthoorn. "Maar het hield van de ene op de andere dag op. Er gebeurde niets meer."

Daarna probeerde Google het nog met Google Buzz en Google Wave; ook allemaal een zachte dood gestorven.

Facebook versus google
Het succes van Facebook - met maar liefst 750 miljoen gebruikers - is volgens Olsthoorn dat mensen er veel doen. Filmpjes en foto's uitwisselen, spelletjes spelen, berichtjes schrijven, elkaar op leuke dingen op het internet wijzen; en Facebook stimuleert dat, bijvoorbeeld door steeds een mail te sturen als er iets gebeurt in het netwerk. "Alleen zo houd je de vaart erin."

Google is volgens Olsthoorn - die een boek over het bedrijf schreef - in de genen een technisch bedrijf dat zich minder met zijn gebruikers bemoeit. Dat is een vertrouwenwekkende eigenschap, vindt Olsthoorn, die in dit geval tegen Google kan werken.

Meer privacy
Op internetfora werd Google+ enthousiast ontvangen. Het idee achter Google+ is dat mensen behoefte hebben aan meer privacy dan Facebook biedt, waar sommige mensen hun vriendenkring zagen uitdijen tot 400 personen. Met Google+ deel je je vrienden op in verschillende kringen, van familie, vrienden, tot zakelijke contacten. Vakantiefoto's bijvoorbeeld, zet je alleen op de pagina bedoeld voor intimi.

Om een account te openen bij Google+ is een uitnodiging nodig van iemand die al een account heeft. Die mag zelf namelijk weer tien mensen uitnodigen. Op internet zochten mensen koortsachtig naar manieren om geïntroduceerd te worden, om te kunnen zeggen dat zij een van de eersten waren.

Marketingtruc
Gmail, de e-maildienst van Google, begon ook op die manier: een Gmailgebruiker moest je uitnodigen om een mailaccount te kunnen openen. Dat werd een waanzinnig succes.

Olsthoorn: "Het is een marktetingtruc, Google creëert schaarste. Een andere reden om langzaam te beginnen is dat Google op die manier de kinderziektes eruit kan halen. Zo doet Google dat met de meeste nieuwe dingen die ze op de markt brengen. Maar Google zet nu beslist geen ban meer op het aantal gebruikers. Het is dus opvallend dat de belangstelling afneemt, want het zou met tien uitnodigingen per gebruiker razendsnel moeten gaan."

Reclame gericht op privé-informatie
Facebook verdient aan de grote hoeveelheid privé-informatie die mensen op hun pagina's zetten, waarmee adverteerders gericht reclame kunnen maken. Rondom de pagina van elke gebruiker staan speciaal op die persoon gerichte reclames.

Google doet ook zoiets, maar dan alleen op basis van het surfgedrag van mensen. De advertenties staan naast de zoekresultaten van Google.

Olsthoorn ziet aanwijzingen dat ook Google zich meer met mensen wil gaan bemoeien: "Google vraagt iedereen die een account aanmaakt bij Google+ expliciet om toestemming om privé-informatie te mogen gebruiken." In combinatie met alle informatie uit de zoekmachine is de macht van Google dan nagenoeg absoluut.

Gezichtsherkenning
Vorige week kocht Google een bedrijfje gespecialiseerd in gezichtsherkenning. In combinatie met een goedlopend Google+ kan dat grote gevolgen hebben voor de privacy van internetgebruikers, denkt Olsthoorn.

De aankoop kwam als een verrassing. Eerder zei Google-topman Eric Schmidt op een congres deze technologie een stap te ver te vinden gaan. Wat het bedrijf met de nieuwe techniek wil doen is nog niet duidelijk. Olsthoorn: "In principe is het met gezichtsherkenning mogelijk om, door bijvoorbeeld stiekem een foto te maken van degene die drie handdoeken verder ligt op het strand, alles te weten te komen over een persoon."

Met 27 miljard in kas is kopen geen kunst

Internetconcern Google heeft de winst in het tweede kwartaal van 2011 met 36 procent omhoog zien schieten tot 1,78 miljard euro. Het bedrijf behaalde een recordomzet van ruim 6 miljard euro de afgelopen drie maanden, een stijging van 32 procent op jaarbasis. Google trekt 41 procent van alle inkomsten uit reclames op internet naar zich toe (in Nederland al ruim 50 procent), Facebook slechts 7 procent

Twee studenten van de Stanford Universiteit bedachten in 1998 de Google-zoekmachine. Inmiddels werken er bij het bedrijf met zijn hoofdkantoor in het Californische Silicon Valley ruim 28.000 mensen. De zoekmachine genereert nog altijd de meeste inkomsten, maar YouTube en het Android-besturingssysteem - met name voor telefoons - van Google dragen ook wat bij. Google heeft zo'n 27 miljard euro in kas voor overnames.