Voor de slachtoffers van misbruik in de kerk zijn het rapport-Deetman en de spijtbetuiging van de bisschoppen nog geen genoegdoening.

"In deze zaak, waarin alles jarenlang is ontkend door de kerkleiding, geldt als geen ander: eerst zien, dan geloven", zegt woordvoerder Guido Klabbers van Klokk, het platform van slachtofferorganisaties. Hij wil nog niet zeggen wat er volgens hem nu moet gebeuren. "De bisschoppen zijn nu aan zet, en ik hoop dat ze er in elk geval voor zorgen dat slachtoffers worden betrokken bij hun plannen."

De commissie-Deetman rept over een veel hoger aantal slachtoffers dan Klabbers ooit had kunnen denken. "Wij hadden via de organisaties die bij ons zijn aangesloten enig overzicht, daarin was 5000 slachtoffers al een ruime schatting. Deetman heeft het over 10.000 tot 20.000, dat is ongekend. En heel schokkend."

Ook de rol van de bisschoppen en de leiders van ordes en congregaties komt nog sterker naar voren dan Klabbers had verwacht. "Het misbruik is verdonkeremaand. Door de machtsstructuur in de kerk kon het in deze omvang gebeuren. Ik ben door lezing van dit rapport opnieuw in meerdere betekenissen van mijn geloof gevallen."

De relativering van Deetman dat misbruik in niet-katholieke instellingen net zo vaak voorkwam als in katholieke kring, ontslaat de kerk volgens Klabbers niet van haar verantwoordelijkheid. "Die kinderen waren aan de kerk toevertrouwd, en dan moet je met je fikken van hen afblijven."

"Deetman heeft duidelijk vastgesteld dat het misbruik omvangrijk was, maar destijds ook op de agenda stond van de bisschoppen. Waarom zij er niets mee deden, daarvoor geeft het rapport helaas geen verklaring", zegt advocaat Martin de Witte. Hij heeft verschillende slachtoffers als cliënt. "Tja, Deetman zegt dan dat 'ze hun vuile was niet buiten wilden hangen'. Maar dat hoefde ook helemaal niet, de bisschoppen hadden hun vuile was in de eigen wasmachine moeten doen, moeten zorgen dat er een einde kwam aan het misbruik."

De Witte treedt onder meer op in de zaak van de pastoor uit Putten. Deze geestelijke, die als negentig- jarige nog voorgaat in de mis, wordt van verschillende kanten beschuldigd van misbruik. "Voor zaken als deze kan het rapport-Deetman goede achtergrondinformatie geven, onder meer over de cultuur in de kerk."

De advocaat vindt dat Simonis vervolgd kan worden wegens meineed. "Hij heeft onder ede verklaard dat het misbruik pas in de jaren negentig bij de bisschoppen op de agenda kwam. Dat is dus niet waar." Of De Witte namens zijn cliënten aangifte doet, wil hij eerst met hen overleggen.

Net als Guido Klabbers ziet ook Martin de Witte het rapport-Deetman zeker niet als genoegdoening voor de slachtoffers. "Ik zat naast enkelen van hen bij de presentatie van het rapport, en toen Deetman betoogde dat misbruik breder voorkwam dan in de kerk, zag ik hen de wenkbrauwen fronsen. Aan die redenering heb je niets."