Gelukkig heb ik nooit hoeven stelen

Ank Schellekens zou er vroeger nooit aan hebben gedacht om statiegeldflessen te bewaren. Nu moet ze wel. ,,Ik spaar de flessen om af en toe iets extra's te kunnen kopen. Je moet nu eenmaal creatief zijn als je grote schulden hebt. Voor mijn verjaardag kreeg ik kortingsbonnen voor de drogist. Daar heb ik een lekker geurtje voor mezelf van gehaald.''

Schellekens, een 47-jarige alleenstaande moeder uit Utrecht, hoort tot de half miljoen Nederlanders met problematisch hoge schulden. Steeds meer mensen hebben daarmee te maken. Het Nibud voorspelde onlangs dat door de invoering van de euro volgend jaar de groep nog extra zal groeien. Ank Schellekens weet uit ervaring waar dat toe kan leiden. Zij moest zelf onverwacht een beroep doen op schuldhulpverlening bij de gemeentelijke kredietbank.

Haar financiële problemen begonnen vijf jaar geleden na haar echtscheiding. ,,We waren tweeverdieners met een ruim inkomen. Als bijstandsconsulente verdiende ik zo'n 3500 gulden. Ik bleef achter met mijn dochter van vier en werkte 32 uur om in ons koophuis te kunnen blijven wonen. Dat was zwaar. Ik kreeg een burn-out.''

Ze werkte op detacheringsbasis; haar contract werd niet verlengd. In de Ziektewet daalde haar inkomen naar 70 procent. ,,Ondertussen besloot ik naar een huurhuis te verhuizen om mijn huis te kunnen verkopen. Die verkoop vlotte niet echt. Acht maanden had ik dubbele woonlasten. En dat terwijl mijn inkomen in een jaar tijd met 60 procent was gekelderd. Ik was namelijk na kort herstel opnieuw in de Ziektewet beland, nadat ik was getroffen door epilepsie-aanvallen en een herseninfarct.''

Dat was nog niet alles. Ank Schellekens had na de scheiding leningen afgesloten om haar huis te renoveren en nieuwe meubels aan te schaffen. Het lukte niet meer om die terug te betalen. Steeds vaker opende ze de enveloppen met de rekeningen voor huur, gas, water en licht niet meer. De energieleveranciers sloten de boel af. Afgelopen mei kwam ze met een schuld van ruim 20 000 euro terecht bij de schuldhulpverlening van de gemeentelijke kredietbank. ,,Het voelt alsof je verschrikkelijk hebt gefaald. Ik was een goed inkomen gewend geweest. En dan komt het moment dat je geen geld hebt om eten te kopen en moet je bij de kerk en vrienden aankloppen.''

Ze vertelt haar verhaal in haar woonkamer vol lege kopjes. Het meubilair zit onder de as en onder de haren van de vier katten en een konijn die in de flat rondlopen. ,,Het is een beetje een rommel'', verontschuldigt Ank Schellekens zich, ,,door mijn nieuwe baan heb ik nog geen tijd gehad om op te ruimen''.

Sinds een paar weken heeft ze parttime werk gevonden in een supermarkt. Daarnaast zit ze nog voor 20 procent in de wao. Met het salaris dat zij in de supermarkt verdient zou zij eindelijk boven het sociaal minimum van 770 euro per maand uitkomen. Dat extra geld kan zij de komende drie jaar echter niet besteden aan een extraatje voor zichzelf of haar 9-jarig dochtertje. De regels van een schuldsanering zijn onverbiddelijk.

Al Schellekens' verdiensten worden door een bewindvoerder van de kredietbank beheerd. Die betaalt daarvan de huur, ziektekosten en energierekening. Per week krijgt Schellekens 50 euro voor het levensonderhoud van haar en haar dochter. Al haar inkomsten boven het sociaal minimum worden de komende drie jaar op een aparte rekening gestort, om haar schulden van af te lossen. Na drie jaar beslist de rechter of de restschuld kan worden kwijtgescholden.

,,Gelukkig heb ik nooit hoeven stelen. Inmiddels lukt het me goed om met 50 euro uit te komen. Soms eten we alleen een boterham met een gebakken ei, maar meestal lukt het me wel om een voedzame maaltijd te maken. Vers fruit heb ik minder in huis. Zeker na de invoering van de euro is alles zo duur geworden. Voor mijn dochter is het niet altijd even makkelijk. Maar ze weet dat we drie jaar heel zuinig moeten doen en heeft zich daarbij neergelegd. Mijn ex-man zegt dat hij geen alimentatie kan betalen, maar springt wel bij. Hij koopt bijvoorbeeld nieuwe schoenen voor haar.''

Hoewel het traject van schuldhulpverlening zwaar is, is ze blij dat ze er aan begonnen is. ,,Het geeft meer rust. Iemand helpt je en kijkt samen met jou wat de mogelijkheden zijn. Je kunt door de bomen het bos weer zien''.