zijn haar net

De nieuwe media zijn dagelijkse kost, die door mannen en vrouwen echter verschillend wordt genuttigd. In een reeks artikelen schetst communicatiewetenschapper Liesbet van Zoonen wat de nieuwe media doen met de menselijke verhoudingen. Aflevering 15: speciaal voor meisjes

Op ons wekelijkse bezoek aan de bibliotheek, vonden mijn zoon van zes en ik een fantastisch computerspelletje: Laura en het geheim van de diamant.

Laura, een playmobiel-poppetje, vindt op zolder een oude, doffe diamant. Alle vijf vlakken van de diamant zullen weer gaan glimmen als Laura elk lid van haar familie - vader, moeder, opa, broertje, huishoudster - een plezier doet. Voor elk pleziertje moet Laura een serie opdrachten uitvoeren waardoor ze in een elfengrot belandt, een waarzegster ontmoet, en nog talloze andere avonturen beleeft. Mijn zoon en ik waren al een paar dagen bezig om Laura's familie te plezieren, toen ik de paars-roze verpakking eens goed bekeek en las dat het een spel ,,speciaal voor meisjes'' betrof. Alles viel op zijn plaats: een meisje als hoofdpersoon, opdrachten die andere mensen gelukkig moeten maken, en een paars-roze verpakking. Uit onderzoek na onderzoek, in Nederland en buitenland, blijkt dat meisjes minder geïnteresseerd zijn in computers en games dan jongens. Vroeger heette het dat meisjes computerangst hadden en minder vaardig zouden zijn. Dat idee is achterhaald als het al ooit gedeugd heeft. Meisjes zijn niet bang voor computers, maar vinden bar weinig van hun gading in het aanbod van digitale spelletjes. Een recente studie in opdracht van de Amerikaanse belangengroep Children Now laat zien dat in 90 procent van de spelletjes jongens voorkomen. Slechts in de helft komen meisjes voor die bovendien de neiging hebben om flauw te vallen en met piepstemmetjes te praten. Lara Croft, de beroemde hoofdpersoon van Tomb Raider, is wel veel stoerder, maar net zo traditioneel rondborstig en langbenig als de doorsnee-pin-up. De meeste spelletjes zijn gewelddadig en in dat soort vertier blijken meisjes ook minder zin te hebben dan jongens. Nintendo denkt de oplossing gevonden te hebben met een roze en kersenkleurige uitvoering van de Game Boy. Barbie.com, de website van de populairste pop aller tijden, biedt spelletjes aan rond de thema's 'schoenen opruimen' en 'kleren uitzoeken'. Ondanks de op de site aanwezige verklaring dat meiden het recht hebben zich te verzetten tegen seksestereotypen, zich voor te bereiden op interessant werk en economische onafhankelijkheid, kan Barbie on line alleen kleren uitzoeken voor het bal, een afspraakje of winkelen. Voor werk of sportschool heeft ze niets. Bij Lego, die andere speelgoedgigant, is het niet veel beter. In Lego's off en on line spelletjes voor meisjes - Lego Friends - spelen de hoofdpersonen in een bandje. Verder zijn ze eindeloos aan het telefoneren, dansen en flirten met de jongens. Talloze meisjes vinden dat soort dingen leuk. Barbie.com ontwierp haar site in een unieke samenspraak met meisjes uit de doelgroep van 6 tot 12 jaar. Maar talloze andere meisjes voelen zich net zomin door dit soort pink software aangesproken, als door de schiet- en knokgames van jongens. Er wordt dan ook al jaren geroepen om spelletjes voor meisjes waarin hun intellectuele in plaats van hun sociale vaardigheden worden aangesproken en waarin ze een goed meidenavontuur kunnen spelen. Laura is er een prachtig voorbeeld van. Ook het Amerikaanse bedrijf HerInteractive maakt virtuele mysteries en detectives voor meiden boven de tien, wel in het Engels. Het nadeel is dat die spellen zo nadrukkelijk voor meisjes gepositioneerd worden. Jongens die ook wel eens iets anders willen, kiezen in de regel niet iets waar 'meidenspel' op staat. Had mijn zoon Laura nog willen spelen als hij geweten had dat het ,,speciaal voor meisjes'' was? Ik heb de proef niet op de som genomen. Tussen 'jongens'- en 'meisjes'-games gaapt zo een enorme kloof die veel groter is dan de afstand tussen jongens en meisjes in het alledaagse, gewone leven.