Kritiek op Herfkens

De werkgeversorganisatie VNO-NCW heeft stevige kritiek op minister Herfkens (ontwikkelingssamenwerking). De wijze waarop zij het debat voert over de relatie tussen verantwoord ondernemen en hulp aan ontwikkelingslanden noemt de werkgeversorganisatie weinig productief.

Nederlandse bedrijven, zo stelt VNO-NCW, zijn op positieve wijze actief in ontwikkelingslanden. De bedrijven dragen bij aan de economie van die landen en zouden graag zien dat Herfkens die bijdrage meer stimuleert. Zij domineert het debat echter keer op keer op moraliserende toon, klinkt het geërgerd bij de werkgevers. In plaats van te stimuleren 'zwaait Herfkens met zwarte lijsten' en dreigt zij met uitsluiting van bedrijven bij bestaande programma's.

Herfkens hield gisteren in de Tweede Kamer staande dat ze 'zwarte lijstjes' wil invoeren voor bedrijven die zich niet fatsoenlijk genoeg gedragen in arme landen, maar hoe ze dat precies in het vat gaat gieten, weet de PvdA-minister nog niet. Om subsidies voor dat soort firma's te kunnen intrekken, moet Den Haag eerst heldere criteria ontwerpen. Herfkens probeert te gaan toetsen op gedrag bij loon- en belastingbetalingen, naleving van milieuregels en mededinging. ,,Het is een ingewikkeld debat. Het kan alleen werken als de overheid transparante regels maakt'', zei Herfkens.

In het werkgeverskamp is ook enige vreugde te bespeuren. Zo noemt VNO-NCW het 'pure winst' dat de regering het particuliere bedrijfsleven een meer centrale rol toedicht bij ontwikkelingssamenwerking. De organisatie leest die centrale rol in de gisteren in de Tweede Kamer behandelde nota 'Ondernemen tegen armoede'. Die meer centrale rol is hard nodig, vinden de werkgevers, want Ontwikkelingssamenwerking ziet het bedrijfsleven nog steeds niet als een partner die kan bijdragen aan duurzame economische groei in ontwikkelingslanden. Er wordt veel over het bedrijfsleven gesproken, maar slechts zelden wordt dat bedrijfsleven zelf betrokken bij de discussie.

Ook de Tweede-Kamerleden beschouwen de nieuwe koers van het kabinet als een positieve doorbraak. Al klagen ze, VVD-woordvoerder Hessing voorop, dat Herkens en staatssecretaris Ybema (buitenlandse handel) rijkelijk vaag blijven over wat ze de komende tijd concreet gaan doen aan het stimuleren van het particulier initiatief. De twee bewindslieden moeten nog dit voorjaar met een actieplan komen. ,,Tot nu toe was het een taboe om te spreken over ondernemen in de Derde Wereld. Dit is een nieuwe episode'', stelde Hessing wel vast.