John Thaw had medelijden met zijn inspector Morse

Eigenlijk was hij al anderhalf jaar dood. Op 15 november 2000 overleed het alter ego van acteur John Thaw, inspector Morse, aan een hartaanval, met achterlating van 750 miljoen fans in vijftig landen. Zijn trouwe sergeant Lewis gaf hem nog een afscheidskus op het voorhoofd: 'Bye bye, Sir'.

De Britse krant The Times wijdde er een hoofdredactioneel commentaar aan en op de website van de serie werd een condoleance-register geopend. De belangstelling was enorm. Gisteren, na het bekend worden van Thaw's dood, was het op de site (www.inspectormorse.co.uk) opnieuw razend druk. ,,Het is alsof ik een familielid heb verloren'', schrijft een Britse vrouw.

De rol van de norse, bierdrinkende, cryptogrammende, Wagner- en Jaguar-minnende Morse maakte John Thaw wereldberoemd. De serie 'Inspector Morse', waarvan 33 afleveringen werden gemaakt, bereikte een cult-status. Een knappe prestatie voor een serie waarin aanvankelijk geen tv-producer brood zag. De hoofdpersoon uit de boeken van Colin Dexter heeft dan ook weinig heldhaftigs. Een arrogante, kort afgemeten politieman die zijn assistent afblaft en wiens privé-leven een puinhoop is: geen beklijvende relatie, een drankprobleem en een sombere inborst. ,,Eigenlijk heb ik medelijden met hem'', zei Thaw over Morse. ,,Hij denkt dat hij het alleen wel redt, maar pas in zijn laatste uren ziet hij hoe hij zich vergist.'' Het was de grote verdienste van Thaw dat hij van Morse een tv-figuur wist te maken waarvan wereldwijd werd gehouden. Het ging hem goed af. Volgens geestelijk vader Dexter omdat de twee veel gemeen hebben. ,,Morse is the nearest thing to me'', zei Thaw zelf.

Uit de in 1999 verschenen biografie over John Thaw komt een levensgeschiedenis naar voren die naadloos die van de complexe Morse had kunnen zijn. Johns moeder liep weg toen hij zeven was, waarop een armlastige jeugd volgde met broer en vader. Thaw wilde naar de Londense Royal Academy of Dramatic Arts, maar het geld ontbrak. Pas na baantjes als kruier en bakkersleerling kon hij auditie doen. Op 16-jarige leeftijd werd hij aangenomen. John Thaw slaagde cum laude -ook perfectionisme had de acteur met zijn grootste rol gemeen- en 'deed' toneel en televisie. Hij speelde bij de prestigieuze Royal Shakespeare Company, maar ook in series als 'Redcap' en 'The Sweeney'. 'Inspector Morse' leverde hem tweemaal een British Academy Television Award op en een British Academy Fellowship, de hoogste Britse tv-onderscheiding. Over televisie zei Thaw in zijn biografie: ,,Ik heb niks met die oude acteurstheorie dat het een tweederangsmedium is''.