Project: hulpverlener zoekt jongere zelf op

VELDHOVEN - Wanneer hij voorbeelden aanhaalt, krijgt klinisch psycholoog en psychotherapeut Cees de Wit het even te kwaad. Bijvoorbeeld als hij verhaalt over die tienjarige jongen die ruzie heeft met zijn ouders. Zij hebben zijn opvoeding wat laten verslonzen en proberen het impulsieve kind wat meer structuur bij te brengen. Op een gegeven moment zegt de jongen: 'Ik maak er een eind aan'. Hij gaat naar boven en voegt de daad bij het woord. Het kind verhangt zich aan een verwarmingsbuis.

Vorig jaar vonden elf kinderen tussen tien en vijftien jaar de dood na een suïcide, bleek gisteren tijdens een symposium in Veldhoven. In de leeftijd van vijftien tot negentien jaar bedroeg het aantal vorig jaar zestig. De Wit had een jongen van achttien onder behandeling die erg veel last had van dwanghandelingen en smetvrees. ,,Zijn problemen gingen niet over. Uiteindelijk heeft hij zich voor de auto van de vriend van zijn vader gegooid. Later bleek dat hij dat bewust gedaan had. Die man maakte deel uit van een pedofielennetwerk, waarvan de jongen jarenlang het slachtoffer was geweest.''

Jongeren, stelt De Wit, plegen niet zomaar suïcide. Tachtig procent van de suïcidale kinderen heeft last, soms al heel lang, van depressies. ,,Die zijn van alle leeftijden en komen zelfs voor bij baby's en peuters. Jongens plegen vaker echt suïcide dan meisjes, die op hun beurt vaker pogingen doen als overlevingsstrategie.''

Twee zelfdodingsgevallen op middelbare scholen in Eindhoven vormden de aanleiding tot een driejarig proefproject, waarbij de hulpverleners zelf de wanhopige jongeren opzoeken, in plaats van andersom. Een cruciale rol is daarbij weggelegd voor de leerlingenbegeleider. Die moet vroegtijdig problemen signaleren en doorverwijzen naar de professionele hulpverleners. Hoogleraar en huisarts Victor Pop, betrokken bij dit laagdrempelige MEPP-project, hoopt dat het experiment straks via de zorgverzekeraars een definitieve status krijgt.

Nynke Volbeda is naast docente biologie ook leerlingenbegeleidster op een scholengemeenschap in Enkhuizen. Zij heeft twee jaar geleden een zelfdodingsgeval op haar school meegemaakt. ,,Een jongen van zeventien'', vertelt ze. ,,Wij hebben heel veel gesprekken met hem gevoerd. Maar dat heeft uiteindelijk niet geholpen. Alle raad die we hem gaven, heeft hij weliswaar braaf opgevolgd, maar voor ons, niet voor hemzelf. Hij wist al zeker dat-ie er een eind aan zou maken. Hij was nota bene de tweede uit een gezin van drie kinderen die er uitgestapt is. Wat voel je je dan machteloos.''