Crisis dreigt in bestuur Gelderland

ARNHEM - De kans bestaat dat het voltallige dagelijks bestuur van Gelderland moet aftreden.

Gedeputeerde staten (GS) zijn doende de 174 vragen van provinciale staten over de fraude-affaire te beantwoorden. Mede daarvan zal afhangen of GS woensdag in de statenvergadering voldoende steun krijgen. Uit onderzoek naar het provinciale evenementenbeleid is gebleken dat Gelderland door onkunde en een slechte organisatie verstrikt is geraakt in een financieel web. GS hebben waarschuwingen van eigen diensten genegeerd. Een ambtenaar kon met vervalste handtekeningen borgstellingen van de provincie loskrijgen. De provincie heeft voor 13,7 miljoen verplichtingen aan evenementen die bedoeld zijn om Gelderland te promoten. Een deel ervan is de provincie waarschijnlijk kwijt wegens het aanzuiveren van verliezen.

De PvdA-fractie heeft GS voorgesteld vanwege de affaire tijdelijk terug te treden. ,,Dat zou het mogelijk maken de discussie in alle zuiverheid te voeren'', aldus voorzitter P. Bijl. Na een adempauze zouden de staten kunnen beslissen welke gedeputeerden mogen terugkeren. ,,Dan kun je als bestuur weer vertrouwen en respect krijgen.''

Na lang beraad hebben gedeputeerden dat voorstel gisteren afgewezen. Zij willen zich als collectief verantwoorden. De PvdA zegt nog niet of er meer gedeputeerden moeten aftreden dan de verantwoordelijke, W. Scheerder. Doorslaggevend is volgens Bijl de mate waarin het college blijkt geeft van het nemen van zijn bestuurlijke verantwoordelijkheid.

Als het gaat om aftreden, sluit coalitiegenoot VVD 'niemand bij voorbaat uit', ook commissaris Kamminga niet. Het CDA neemt genoegen met alleen Scheerders aftreden. Behalve deze liggen ook Kamminga, gedeputeerde Boxem en griffier Crasborn onder vuur. Kamminga heeft borgstellingen getekend, denkend dat het minder vergaande garantieverklaringen waren. Boxem is voorzitter van de stichting Europartenariaat die ook bij de affaire is betrokken. Crasborn is verantwoordelijk voor de ambtelijke organisatie.

Als het college moet aftreden, zou dat volgens de staatsrechtgeleerde D. Elzinga een unicum zijn. Na het aftreden van de gedeputeerden moet er uit de staten een nieuw college worden geformeerd. ,,Er ontstaat dan een nieuwe onderhandelingspositie. Het nieuwe college zou een heel andere samenstelling kunnen krijgen, zo lang het maar een meerderheid in provinciale staten heeft'', aldus Elzinga. De coalitie nu bestaat uit CDA, VVD en PvdA. Vervroegde verkiezingen zijn niet aan de orde, omdat op provinciaal niveau geen ontbindingsrecht bestaat. Het nieuwe college zou tot de verkiezingen van 2003 kunnen aanblijven.

Minister De Vries van binnenlandse zaken heeft commissaris Kamminga om opheldering gevraagd over de affaire. Zo'n verzoek om het uitbrengen van een 'ambtsbericht' is uitzonderlijk. Als ook de commissaris vanwege de affaire zijn ontslag aanbiedt, moet de Kroon een nieuwe commissaris benoemen.

Van het evenementenbureau Gelderland Events, dat het alleenrecht had voor de organisatie van evenementen, is de provincie nog niet af. Het bureau kondigt 'miljoenenclaims' tegen de provincie aan omdat het door het onderzoeksrapport in diskrediet is gebracht en daardoor grote schade lijdt.