Bossi schimpt en scheldt

ROME - Premier Giulio Amato wees er deze week fijntjes op: ,,Als Berlusconi met zijn centrum-rechtse coalitie wint, zal Europa heus niet aan sancties tegen Italië hoeven denken. Want alle partijen van het Huis van de Vrijheid zijn democratische partijen. Maar wat wel eens een probleem voor Europa zou kunnen worden, is de Lega Nord. Want die Bossi houdt er bizarre ideeën over Europa op na.''

Umberto Bossi, de populistische leider van de Lega Nord, heeft het inderdaad niet op Europa. Terwijl de andere partners binnen de centrum-rechtse coalitie nauwelijks blijk geven van enig euroscepticisme, steekt Bossi zijn afkeer van de Europese Unie niet onder stoelen of banken. ,,Europa is in handen van een stelletje communistische vrijmetselaars. Het zijn lui die een superstaat willen creëren, die willen dat homoseksuele paren een kind kunnen adopteren.''

Het is een van de krasse uitspraken waar de Lega-leider inmiddels bekend om staat. Zo omschreef Bossi premier Amato onlangs nog als een 'nazi-dwerg' en maakte hij zijn linkse opponenten uit voor 'racisten die een hekel hebben aan Noord-Italianen'. En: ,,Een ware Lega-aanhanger heeft 'm altijd hard''.

De meeste Italianen halen hun schouders erbij op, maar ondertussen is Bossi met zijn Lega wel de nummer drie binnen de centrum-rechtse coalitie. Mocht die coalitie zondag bij de parlementsverkiezingen winnen, dan zal Bossi waarschijnlijk vice-premier worden. Silvio Berlusconi, de aanvoerder van het stel, bagatelliseert zijn uitspraken keer op keer. ,,Ach, hij heeft niet in Cambridge of Oxford gestudeerd, dus zijn taalgebruik is nogal kleurig. Het is een folkloristische kerel, dat is alles.''

Berlusconi kan ook niet anders, want hij heeft Bossi hard nodig. De Lega Nord is in het rijke Noord-Italië nog altijd populair. Geschat wordt dat de partij daar zeker zo'n 6 tot 10 procent van de stemmen binnen zal halen. En dus heeft Berlusconi het ongeleide projectiel in huis gehaald, ook al was het Bossi die zijn regering in 1994 liet vallen.

Zo vreselijk moeilijk zal die stap voor Berlusconi niet eens geweest zijn. Want de Lega Nord is niet meer die radicale partij die vijf jaar geleden nog streefde naar afscheiding van Noord-Italië. Bossi zag in dat dergelijke ideeën niet echt aanslaan: bij de Europese verkiezingen in 1999 kreeg hij slechts 4,5 procent van de stemmen.

En dus gooide Bossi het roer om. Afscheiding van Noord-Italië is veranderd in federalisme: meer autonomie voor de regio's op het gebied van gezondheidszorg, onderwijs en belastingheffing. Want de Italiaanse hoofdstad is nog altijd Roma ladrona -'Rome de dief'- waar geld verspild wordt dat door hardwerkende Italianen in het noorden wordt verdiend. Bossi, toch getrouwd met een Siciliaanse, houdt zijn lippen ook stijf op elkaar wanneer zijn coalitiepartners het Italiaanse volkslied zingen.

Bovendien speelt Bossi net als partner Gianfranco Fini in op de angst voor immigranten, die in veel Italiaanse ogen een synoniem zijn voor misdaad. ,,Immigranten moeten thuis blijven. De mensen die in Italië buitenlanders willen opnemen, zijn mensen die nooit immigranten ontmoeten'', zegt hij.

Bossi wordt door politiek links dan ook omschreven als xenofoob. Maar Silvio Berlusconi vindt dat onzin en zwakt al te boude uitspraken van Bossi, noodgedwongen, steeds af. Zo zei Bossi onlangs dat de Italiaanse kustwacht zou moeten schieten op de boten die vol immigranten richting Italië varen. Berlusconi: ,,Bossi bedoelde dat de kustwacht moet schieten als er op hén geschoten wordt''. En die opmerking over het bouwen van een muur tussen Italië en Slovenië om illegale immigranten tegen te houden was ook verkeerd begrepen. ,,Dat was gewoon een uitdrukking.''