Het staat in de memoires

Vandaag wordt Alexandre Dumas, schrijver van de 'Drie Musketiers' en 'De Graaf van Monte Christo', bijgezet in het Panthéon van Parijs. Alleen de allergrootsten, zoals Voltaire, Rousseau, valt deze eer te beurt. Dumas is een geval apart. Velen betwijfelen of hij gediend zou zijn van deze overplaatsing, honderdtweeëndertig jaar na zijn dood.

Uit Dumas' memoires spreekt een zucht naar erkenning, maar ook een voorkeur voor een laatste rustplaats in zijn geboortegrond, het dorp Villers-Cotterêts. Juist daarom werd hij al een keer herbegraven. In Puys, waar hij in 1870 gestorven was, lag hij volgens zijn nabestaanden niet rustig. Twee jaar later haalden zij hem naar Villers-Cotterêts.

En nu dan Parijs. 'Die mierenhoop, waar mensen op kruispunten en openbare pleinen vertwijfeld zoeken naar de plek waar zij geboren zijn', volgens Dumas, die meende dat alleen wie op het platteland geboren was, een vaderland had.

Frankrijks politieke en intellectuele elite acht de tijd rijp voor een gebaar richting de gewone man. Dumas was een man van het volk, en daarom is hij nu van de staat. Bovendien was zijn grootmoeder een Dominicaanse slavin, en is Dumas dus in de huidige terminologie een derde-generatie allochtoon. Die ontbrak nog in het Panthéon.

Aan de feestelijke ceremonie van vandaag ging een droevig afscheid vooraf. In de trouwzaal van Villers-Cotterêts werd Dumas opnieuw opgebaard, opdat dorpelingen 'hun res pect [konden] betuigen tegenover deze zoon van het land, voor zijn vertrek'. Het grauwe dorp, tachtig kilometer van de hoofdstad, is wel trots dat zijn beroemdste zoon naar het Pantheon gaat, maar het verdriet overheerst. ,,Hij wilde hier liggen, het st t in de memoires'', weet meneer Fouchon, motor achter de culinaire Dumasdag waarop koks in een 'literaire ambiance' recepten serveren uit Dumas' 'Grande dictionnaire de cuisine'. ,,Hij kon met de vork even goed overweg als met de pen'', grapt Fouchon. In wezen is hij somber over een toekomst zonder Dumas. ,,Vandaag bent u hier nog'', zegt hij tegen de buitenlandse pers, ,,maar morgen?'' Een buste van Dumas wordt onthuld, onder toeziend oog van een als Victor Hugo verklede man. ,,Het doet pijn dat hij gaat'', verklaart mevrouw Pessein, kijkend naar het nieuwe naambord op de kleuterschool waar Dumas leerde schrijven. ücole Alexandre Dumas zal die voortaan heten. Een meisje leest voor uit de memoires. In de poort van de school wordt nog een gravure van Dumas onthuld, gemaakt door de dirigent van de fanfare. Het profiel is volledig verfranst en heeft niets meer van de moorse trekken die Dumas van zijn grootmoeder geërfd had. Op de Dumas-postzegel die vandaag uitkomt zijn die beter te zien.

President Chirac zal vanmiddag een toespraak houden, het publiek is gevraagd een erehaag naar het Panthéon te vormen met werken van Dumas in de hand. Tussen Hugo en Zola zal hij ten derde male worden begraven. Zal het werkelijk zijn allerlaatste rustplaats worden? Dumas zou niet de eerste zijn die, als de staatsgunst overgaat, weer uit het Panthéon wordt verwijderd.