België kan Sjaron niet vervolgen

BRUSSEL - België waande zich even scheidsrechter van de wereld. Maar nu blijkt dat de Israëlische premier Sjaron in België niet kan worden vervolgd, lijkt het effect van de 'genocidewet' uitgewerkt.

Het is een slag voor eenieder die zijn hoop had gevestigd op de universele Belgische wet uit 1993, waardoor misdaden tegen de menselijkheid, waar ook ter wereld gepleegd, kunnen worden bestraft.

De advocaat van de Palestijnen, die een klacht hadden ingediend tegen Sjaron, kon gisteren in Brussel zijn teleurstelling niet verbergen. De rechter oordeelde de klacht niet-ontvankelijk, omdat Sjaron alleen kan worden vervolgd indien hij zich op het grondgebied van België bevindt. Zolang hij premier is van Israël, geniet Sjaron bovendien onschendbaarheid.

Als minister van defensie gaf Sjaron in 1982 de Libanese falangisten het groene licht voor een 'militaire operatie' in de Palestijnse vluchtelingenwijken van Beiroet. Het werd een slachtpartij met tussen de 800 en 3500 doden.

De Belgische genocidewet leidde de afgelopen jaren tot een stortvloed van klachten, zoals tegen de Chileense oud-dictator Pinochet en de Congolese minister van buitenlandse zaken Yerodia. Maar uiteindelijk is er maar één proces gevoerd. Vier Rwandezen kregen vorig jaar zware straffen voor hun betrokkenheid bij de volkerenmoord in hun land.

Een andere klacht, tegen president Gbagbo van Ivoorkust, zijn voorganger Gu en twee ministers, is gisteren ook in de prullenbak beland. De klacht tegen hen betrof het bloedig neerslaan van betogingen in 2000.

Hoe het nu verder moet met de genocidewet, is onduidelijk. Wijziging van de wet ligt voor de hand, ook al vanwege de diplomatieke druk op België. Maar vermoedelijk komt er pas een wetswijziging na de parlementsverkiezingen van 2003. Als dat nog noodzakelijk is. In Den Haag gaat immers het Internationale Strafhof van start, al worden daar alleen zaken behandeld die na 1 juli 2002 spelen.

Advocaat Michal Verhaeghe, die de Palestijnen in Brussel samen met twee confraters vertegenwoordigde, zei dat België als voorloper in het internationaal recht nu voor schut staat. De wet gaf veel slachtoffers van schendingen van mensenrechten hoop en moedigde hen aan een klacht in te dienen tegen de daders. Nu blijkt dat die klachten tot niets leiden. De advocaten hebben aangekondigd in hoger beroep te gaan.

,,Ik denk dat ze de zaak niet hadden moeten indienen'', reageerde Israëls minister van buitenlandse zaken Peres. ,,Een land dat zo gelukkig is geen terrorisme te hoeven bestrijden of oorlog te voeren, kan een land dat dat wel moet, amper begrijpen.''