Politiekorps kweekt begrip bij de burgers

Begrip voor de politie is soms ver te zoeken. De cursus 'Politie voor burgers', een lokaal initiatief, moet daarin verandering brengen. De politie kan het immers niet zonder de ogen en de oren van de wijk.

ZEVENAAR - ,,Mag ik uw rijbewijs zien?'', vraagt de agent beleefd. De bestuurder antwoordt met een woedende blik. ,,Ligt in de achterbak'', snauwt hij. Vervolgens stapt hij uit de auto, slaat de achterklep open, grist een geweer uit de kattenbak en neemt de agent onder schot. Die aarzelt geen moment en knalt de opstandige 'burger' neer.

Het gaat om een scenario uit een schietsimulator. En de agent is geen politieman, maar deelnemer aan de cursus 'Politie voor burgers' van het korpsdistrict Rivierenland. 'Burgers', zoals mensen daar heten, mogen tijdens acht cursusavonden een kijkje nemen in de politiekeuken, belooft de folder. Daar krijgen ze lezingen, maar ook leuke uitstapjes en spannende discussies.

Het is donderdagavond, zeven uur. Op de gesloten deur van het politiebureau in Zevenaar hangt een piepklein briefje: 'Wegens omstandigheden gaat de fietskijkavond niet door. We rekenen op uw begrip'. ,,Ik heb geen begrip'', reageert een man die voor zijn zoontje een fiets wil kopen. Geërgerd loopt hij naar zijn auto.

In de kantine verwelkomen drie agenten intussen de deelnemers aan de 'burgercursus'. Terwijl de cursisten koffie en thee drinken, bespreken ze de cursusavond van vorige week. Toen bezochten ze de meldkamer en kregen ze uitleg over de jeugd- en zedenpolitie. ,,Het was indrukwekkend'', vindt een van hen. ,,En emotioneel'', zegt een ander.

Het idee voor de cursus komt uit Amerika. Een groepje agenten reisde in 1998 naar de Verenigde Staten om te kijken hoe de politie daar de burger bij haar werk betrekt. ,,Het gaat daar nog veel verder. Burgers zitten daar bij wijze van spreken twee jaar op de politieacademie.''

Als de vijftien cursisten er allemaal zijn -de zestiende heeft zich afgemeld- worden ze in busjes geladen. Vanavond gaan ze naar het IBT-centrum op een industrieterrein in Elst. In dit centrum voor 'integrale beroepvaardigheidstrainingen' zijn onder meer een schietbaan, een schietsimulator, een oefenstraat, een klimmuur, een fitnessruimte en een computerzaal. Die zijn niet alleen voor agenten in opleiding. Ook van volleerde agenten wordt verwacht dat zij er hun kennis en vaardigheden regelmatig bijspijkeren.

De meeste deelnemers komen van wijkplatforms en buurtpreventieteams of werken bij de gemeente. Als zij enthousiast raken over de politie, zal dat enthousiasme zich als een olievlek over de wijken verspreiden, is de filosofie. Tijdens de cursus wordt ook verteld wat de sterke arm wel en niet voor de mensheid kan betekenen, geeft cursusleider Jeanette Thomson aan.

,,Bij geluidsoverlast van de horeca zijn wij alleen verantwoordelijk voor de metingen. De gemeente moet een dwangsom opleggen. Ook worden we er altijd op afgerekend als we niet binnen tien minuten ter plaatse zijn. Maar soms is dat niet zinvol. Als een andere hulpdienst eerder nodig is, bijvoorbeeld bij woningbrand, wachten we totdat de brandweer klaar is, zodat we meer tijd hebben voor andere klussen.''

De cursus moet mensen bewust maken van hun eigen verantwoordelijkheid voor de veiligheid in hun woonplaats, zegt Thomson. ,,Soms kunnen burgers een probleem zelf oplossen, door in een wijkteam de handen ineen te slaan. We merken ook dat mensen sneller bellen om iets te melden. Onze hulp is dan niet direct nodig, maar die extra ogen en oren in de wijk zijn goed voor onze dossiervorming.''

De deelnemers zijn juichend. ,,Als ik vroeger een politiewagen zag rijden, dacht ik: die zit weer niks te doen'', vertelt een lid van een bewonerscommissie. ,,En als je ze nodig hebt, dan zijn ze er niet. Dat is een veelgehoorde klacht'', vult een ander aan. De cursisten zijn na zes lesavonden bekeerd. ,,We hebben geleerd er anders tegen aan te kijken. We begrijpen beter hoe de organisatie in elkaar zit. Daardoor weten we de weg als we iets moeten melden. En dat de politie soms wat later komt, heeft te maken met prioriteiten.''