'Dan gooien we de Van Dales van het Hilton af'

AMSTERDAM - Roy Groenberg, voorzitter van de Stichting Eer en Herstel Betalingen Slachtoffers van Slavernij in Suriname, wil dat de woorden 'neger' en 'creool' verdwijnen uit de dikke Van Dale. Hij vindt ze een uitdrukking van racisme. Achter 'creool' staat nu: '1740. (in Suriname) ingeboren neger'. En bij 'neger' vinden we de omschrijving: 'persoon behorend tot één der zwarte rassen van Afrika'. Groenberg: ,,Een zwart of negroïde ras ken ik niet, ik ken alleen het menselijk ras.''

Groenberg kondigde aan op de Dam in Amsterdam een aantal Van Dales te zullen verbranden als aan de eis niet wordt voldaan. ,,De mensen hebben zo enthousiast gereageerd dat we nu al zeventig Van Dales hebben.'' Voor de actie heeft hij al een vergunning aangevraagd. ,,Niet dat we graag boeken verbranden. Een boek is ook voor ons heilig. Maar we willen graag het racisme in rook op zien gaan.''

,,Ik zou het gezien de historische associatie merkwaardig vinden als de burgemeester toestemming zou geven'', zegt Ton ten Boon, hoofdredacteur van Van Dale. ,,We kregen vlak voor kerst een brief van deze stichting en ze krijgen een briefje van ons terug. Daarin zal ik schrijven dat we de woorden niet zullen schrappen omdat ze tot de algemene taal behoren en niet alleen in negatieve zin worden gebruikt. 'Neger' heeft wel een politiek-incorrecte bijklank. Maar dat het uitsluitend kwetsend zou zijn is in strijd met de taalwerkelijkheid.''

Politieke incorrectheid is geen criterium voor de verwijdering van een woord. Ten Boon: ,,Wel gebruiken we labels als 'beledigend', zoals bij 'vrouwenlogica'. En elk jaar bekijken we een aantal artikelen op dit punt. Zoals ook het woord 'slager'. De uitdrukking 'slager van de Balkan' is misschien beledigend voor Milosevic, maar ook voor de beroepsgroep.''

In september kreeg Ten Boon een brief van een Turkse Nederlander (uit een Nederlandse gevangenis), waarin werd geklaagd over de behandeling van 'Turk' in Van Dale. Bij de uitdrukking 'aangaan als een Turk' staat -achter de afkorting 'bel.': 'heftig uitvaren, razen, tieren'. De briefschrijver klaagde Van Dale aan bij de politie en toen die niets deed, bij de ombudsman. Toen de politie daarop wel actie ondernam, strandde de kwestie bij het openbaar ministerie. ,,Ze konden niets strafbaars vaststellen'',zegt Ten Boon.

Groenberg: ,,Die zaak is niet serieus genomen omdat de klager in de gevangenis zat. Maar misschien gaan we wel met hem actie voeren tegen Van Dale. Turken en Surinamers. ,,Mochten we geen vergunning krijgen, dan gaan we over op andere ludieke acties. Dan gaan we bijvoorbeeld Van Dales van het dak van het Hilton werpen. Maar verbranding heeft onze voorkeur. We mogen het geïnstitutionaliseerde racisme niet langer dulden.''