De A59 wordt een bedrijf

Zit er over vijf jaar een gat in de weg tussen Oss en Den Bosch? Dan heeft de aannemer een probleem en niet de overheid die opdracht gaf om de weg aan te leggen. De provincie Brabant wil namelijk de planning, financiering, de aanleg en het onderhoud van negen kilometer van de A59 uit handen geven aan het bedrijfsleven.

Een consortium van de aannemers BAM NBM (asfalt) en Boskalis (zand) plus het juridisch bureau Fluor Daniel (contracten) wordt verantwoordelijk voor de nieuwe snelweg. Het traject is nu nog een autoweg met veel kruisingen en stoplichten. Brabant krijgt van het rijk 195 miljoen euro. De provincie en vier gemeenten in de regio leggen samen 23 miljoen op tafel want de weg kost in totaal 218 miljoen. Dat bedrag krijgen de bedrijven niet als zij klaar zijn met de bouw. Het consortium krijgt ieder kwartaal een deel, gedurende 15 jaar. De bedrijven moeten dus hun werk, zij maken kosten bij de aanleg, voorfinancieren. In die 15 jaar moet het consortium ook onderhoud plegen.

,,Wij geven de bedrijven een strafkorting op het bedrag dat wij ieder kwartaal betalen, als de weg niet aan de eisen voldoet'', zegt Jos Hillen, directeur bij de provincie voor het project A59. Er komen afspraken over het aantal dagen dat de weg (gedeeltelijk) buiten gebruik mag zijn voor onderhoudswerk. Als het werk uitloopt, kost dat de bedrijven geld.

Hillen denkt dat de bedrijven effectiever werken doordat zij verantwoordelijk zijn voor de weg vanaf de werktekening tot en met 15 jaar onderhoud. Normaal gaat de overheid bij de aanleg en het onderhoud dan weer met het ene en vervolgens met het andere bedrijf in zee.

Het ministerie van financiën heeft de sommetjes van het project nagerekend en concludeerde dat de constructie 15 procent goedkoper is. Het is voor het eerst dat in Nederland bedrijven in feite verantwoordelijk worden voor een weg. Een soortgelijke constructie (ook met BAM NBM en Fluor Daniel) is ook toegepast bij de aanleg van de hogesnelheidslijn tussen Amsterdam en de Belgische grens. Daar bleek deze aanpak 5 procent goedkoper, weet Hillen.

Overigens moesten de Brabanders nog de blaren op de tong praten om geld los te krijgen van het rijk. Het stukje snelweg tussen Oss en Den Bosch had de laatste jaren geen hoge prioriteit in Den Haag en het bedrag dat was gereserveerd was te laag. Maar vaak zijn de begrote kosten alleen voor de aanleg. Uiteindelijk blijken overschrijdingen van het budget en het onderhoud uit allerlei extra potjes te komen, aldus Hillen. ,,Dat is vaak een bittere pil voor het rijk. Voor 218 miljoen kunnen wij alles betalen, ook de aankoop van grond en de kosten die de provincie maakt.'' Eind 2005 moet de snelweg er liggen.