Kabouter Plop verpest het milieu in de Alpen

Het sneeuwseizoen zit er weer op. Deze week keren de laatste wintersporters terug, bruinverbrand door de voorjaarszon. Ook ik was vorige week nog in Oostenrijk, met de allerlaatste Alpen Express die er door geldgebrek mee ophoudt. Liefhebbers kunnen echter gezellig doorsporen op de Ski-discotrein, die wel blijft rijden. Ook vliegen raakt steeds meer in trek om even snel een paar dagen gezellig naar de sneeuw te gaan.

Gezelligheid, dat is op wintersport steeds meer een belangrijke randvoorwaarde voor een geslaagde vakantie. Of zoals iemand onlangs tegen me zei: 'Skiën is een ingewikkelde manier om iets te gaan drinken'.

Inderdaad is de après-ski niet meer beperkt tot na afloop. Het begint al tijdens de afdalingen. Carnavaleske skibars van Hansl Schnapps en Co met dreunende houseklanken, Anton aus Tirol en Kabouter Plop schieten op de pistes als paddestoelen uit de sneeuw. Haak in, we gaan eens lekker uit ons dak. Je leeft tenslotte maar één keer. Dat de ontelbare soorten mixdrankjes en pruimenlikeurtjes haast onbetaalbaar zijn geworden, interesseert geen hond. De kater komt wel als we thuis zijn.

In dat licht lijkt ook niemand zich iets aan te trekken van zoiets mafs en ongrijpbaars als duurzaam toerisme in de Alpen. Dat onze nakomelingen hier over vijftig jaar misschien niet eens meer kunnen skiën, ach, dat is van latere zorg. Sterker nog: juist buiten de officiële pistes naar beneden razen, dat is pas stoer. Het lawinegevaar wordt weggehoond.

Toen vorig seizoen het vreselijke ongeluk zich voltrok met het brandende gletsjertreintje in de tunnel naar de Kitzsteinhorn bij Kaprun, bedachten de locals zich geen moment. Ze stampten een gloednieuwe gletsjerjet uit de grond naast de bestaande gondel. De schoorsteen moet wel blijven roken. Dat daar een paar erosiewerende bomen voor gekapt moesten worden, is jammer dan.

Ook de meeste Nederlandse reisorganisaties hebben niet veel op met de zorg voor het milieu op vakantie. Terwijl het toch mede in hun eigen belang is dat de Kip met de Gouden Eieren niet geslacht wordt. Nu de overkoepelende brancheorganisatie ANVR vanaf volgend jaar terecht een streng pakket milieu-eisen op hun bordje legt, schreeuwen ze moord en brand dat die zo moeilijk te realiseren zijn.

In een honderd pagina's dik rapport wordt voorgeschreven hoe de leveranciers van touroperators in de bestemmingslanden met het milieu dienen om te gaan. De ANVR-leden moeten dat controleren, anders kunnen ze geroyeerd worden.

Dit milieukeurmerk, dat wordt ondergebracht in een stichting, krijgt een oplopende schaal, zodat vakantiegangers kunnen zien in welke mate er inspanningen zijn verricht om de omgeving te beschermen.

Ik betwijfel of het op korte termijn tot verbeteringen zal leiden. Daarvoor is de interesse nog te klein en de verdeeldheid door de moordende concurrentie te groot. De schaarste van goede accommodaties in het hoogseizoen is een groeiend probleem aan het worden in de reisindustrie. Maar alle beetjes helpen, zo is het ook wel weer.

Een ander initiatief neemt de Nederlandse Ski Vereniging met de verkiezing van de zogenaamde 'Wintersportdiamant'. Tot 15 april kunnen de circa 1 miljoen wintersporters in Nederland op de website wintersport.nl of via het Ski Magazine hun stem uitbrengen op één van de tien voorgeselecteerde skioorden in de Alpen, die milieuvriendelijk worden geacht. Waarom dat zo is, blijft wat vaag. Veel verder dan autovrije dorpen, bouwstops van liften, natuurreservaten, alternatieve energie en 'streekgebonden producten en diensten' komen de deskundigen niet.

Nee, het massatoerisme en de commercie is natuurlijk de kern van het gebrek aan duurzaamheid. Toch zijn (overheids)maatregelen hard nodig. Volgens milieumanager Nico Visser van TUI Nederland, onderdeel van Europa's grootste reisorganisatie, is het een 'hele klus, maar best haalbaar, als we met z'n allen wat meer nadenken en daar ook naar handelen'.

Ik vraag me alleen af hoe er oprecht zuinig met de natuur en bergen kan worden omgegaan, als het hedonisme in de westerse samenleving hoogtij viert. Daarvoor moeten eerst alle belanghebbenden zichzelf kwetsbaar durven opstellen. En moet de wintersporter nog meer willen betalen om een echte ecologische ramp te voorkomen.

Het is de hoogste tijd dat Anton aus Tirol een winterslaapje gaat houden. Hoe leuk hij ook is. Want ik wil wel dat mijn kinderen vrij kunnen blijven skiën.