Natuur deze week

Waterspringstaarten zijn een millimeter grote, donkergrijze oerinsecten, die bij honderden leven op het oppervlak van rustige wateren, bij voorkeur tussen oeverplanten. Met de onder het achterlijf teruggeslagen gaffel kunnen ze een paar centimeter ver springen. Houtgravure van A.R. Hammond uit 'The Natural History of Aquatic Insects' door professor L.C. Miall, 1895.

De stelen van afgevallen populierenbladeren zijn vaak verdikt en spiraalvormig gewonden. Dat zijn gallen van bladluizen, die in de daardoor ontstane holte leven. Rozen kunnen nog lang doorbloeien aan de kalende struiken. Andere bloeiende planten van dit moment: in tuinen moederkruid, chrysant, primula's en nog een laatste vingerhoedskruid, in overhoeken en in bermen witte dovenetel, herderstasje en stinkende en reukloze kamille en in gazons nog veel madeliefjes. Op een verlicht raam zag ik deze week nog een vedermot met de aardige naam Emmelina monodactyla tezamen met vijf mannetjes van de kleine wintervlinder en drie jonge segrijnslakken. De vrouwtjes van wintervlinders zijn vrijwel vleugelloos en lokken de vliegende mannetjes met geurende lokstoffen. De mannetjes ruiken die feromonen op kilometers afstand, maar worden door kunstlicht van hun doel afgeleid. Op de randmeren en ander groot water zijn de grote zaagbekken verschenen. Deze forse duikeenden hebben een dunne snavel met getande randen, die uiterst geschikt is om er vis mee te vangen en vast te houden. Zaagbekken zijn hier alleen in het winterhalfjaar te zien. De sperwer zag je vroeger hoofdzakelijk in de winter, maar nu is hij het hele jaar door een gewone verschijning, tot in de steden. In het najaar komen hier ook veel sperwers uit Noordoost-Europa. De in 1993 opgerichte Heimans en Thijsse Stichting verzamelt artikelen, boeken, correspondentie enzovoorts die betrekking hebben op de culturele stroming die het beschermen van de natuur in gang heeft gezet en onderhoudt. Het behoud en de toegankelijkheid van het omvangrijke archief kost meer dan de stichting kan opbrengen. Om dit waardevolle culturele erfgoed in stand te houden, zoekt de stichting donateurs. Een informatiefolder en een exemplaar van de Nieuwsbrief kunnen worden aangevraagd bij de stichting, Postbus20123, 1000HC Amsterdam.