Tunesië bepaalt zelf wat mensenrechten zijn

DEN HAAG - Tunesië ziet het mensenrechten-artikel in het associatieverdrag met de Europese Unie als niet bindend. ,,Tunesië is een soevereine staat. We laten ons door niemand dicteren'', aldus de tweede man van de regerende Tunesische RCD-partij, Abderahman Boeherizi . ,,Wij bepalen wat mensenrechten zijn, wat democratie is, en accepteren geen bemoeienis van het buitenland.''

Adjunct-secretaris-generaal Boeherizi sprak zondag op een speciaal door de Tunesische overheid georganiseerde bijeenkomst in een Haags zaaltje, waar zo'n driehonderd Tunesiërs zich lieten voorlichten over een voor 26 mei aangekondigd referendum. Daarbij wordt onder meer voorgesteld zittend president Ben Ali in 2004 nog een vierde termijn van vijf jaar te gunnen. Tunesiërs in Europa kunnen tussen 18 en 25 mei op tal van plaatsen in hun nieuwe vaderlanden hun mening geven.

Ambassadrice Aoeisj Emna zette de toon door al aan het begin van de bijeenkomst een unaniem aan te nemen verklaring voor te lezen waarin de president werd opgeroepen die vierde termijn te accepteren. Boeherizi benadrukte welk 'voorrecht' de Tunesiërs gegund is met dit referendum: de president is niet wettelijk verplicht het volk om zijn mening te vragen, hij had het voorstel simpelweg door het parlement kunnen loodsen.

Boeherizi ging ook in op de kritiek die zijn land krijgt over naleving van mensenrechten. Zo nam het Europees Parlement vorige maand een resolutie aan waarin Tunesië, na berechting van enkele politieke tegenstanders, werd opgeroepen de mensenrechten na te leven. Artikel 2 in het associatieverdrag tussen EU en Tunesië stelt dat de relatie gebaseerd moet zijn op respect voor de mensenrechten en de democratie.

Volgens Boeherizi zijn mensenrechten een ,,alles omvattend begrip: eten, drinken, gezondheid, onderwijs, werk, reizen en huisvesting''. Over de vrijheid van meningsuiting, vereniging en godsdienst die volgens de Universele verklaring van de rechten van de mens ook in dat rijtje thuishoren, repte hij niet. Net als enkele Tunesische parlementsleden onlangs tijdens een bijeenkomst in Rabat ontkenden dat mensenrechten universeel zijn: de situatie is in de verschillende landen van de wereld immers ook niet gelijk, hoe kunnen dan mensenrechten dat dan wel zijn?

De tweede man van Ben Ali's partij suggereerde in Den Haag voorts dat 'lelijke journalisten' die de goede naam van Tunesië door het slijk halen, bij een bezoek aan zijn land aangepakt zullen worden. Maar ook Tunesiërs die dat doen, moeten uitkijken. Het is hun 'heilige plicht' die goede naam te verdedigen, aldus Bouherizi, en daar zullen ze op worden gecontroleerd: in binnen- én in buitenland.