Sri Lanka en rebellen tekenen bestand

AMSTERDAM - Vrede is het nog lang niet, tussen de Srilankaanse regering en de Tamil-rebellen. Maar beide partijen hebben gisteren hun goede wil getoond door hun handtekening te zetten onder een staakt-het-vuren voor onbepaalde tijd.

De tijd drong. Morgen zou een voor twee maanden geldend bestand verlopen, dat de rebellen van de Tamil-tijgers in december eenzijdig hadden afgekondigd, en waarbij de regering van premier Ramil Wickremasinghe zich later aansloot. En donderdag leek het nog even helemaal mis te gaan, toen de rebellen en de marine slaags raakten voor de kust van het eiland.

Het akkoord is totstandgekomen dankzij bemiddeling door Noorwegen. ,,Een eerste stap, maar een belangrijke stap', zo omschreef de Noorse minister van buitenlandse zaken, Jan Petersen, de bereikte overeenkomst gisteren op een persconferentie in Oslo. Het akkoord voorziet in het sturen van Scandinavische waarnemers die moeten toezien op scheiding van regerings- en rebellentroepen, die binnen twee maanden gestalte moet krijgen.

Veel details moeten nog worden ingevuld. Zo ontbreken in het akkoord afspraken over de tweede stap die beide partijen moeten zetten: besprekingen over een duurzame vrede. Beide partijen zijn het nog niet eens over de voorwaarden voor vredesonderhandelingen. De Noren verwachten dat 'binnen twee maanden' gesprekken over de vredesonderhandelingen zullen beginnen.

Sinds de burgeroorlog losbarstte -achttien jaar en 64000 oorlogsdoden geleden- zijn al vier rondes van vredesbesprekingen gestrand, de laatste keer was dat zeven jaar geleden. Dat laat weinig ruimte voor optimisme. Maar de hoop op vrede kreeg een nieuwe impuls in december, toen de Verenigde Nationale Partij (UNP) van Wickremesinghe de parlementsverkiezingen won, samen met een aan de UNP verbonden moslimpartij. Met een programma gericht op vrede versloeg de UNP de tot dan regerende People's Alliance van president Chandrika Kumaratunga. De premier ging niet alleen in op het kerstbestand dat de Tijgers afkondigden, maar hief ook de economische blokkade van het door de rebellen bezette gebied in het noorden van het eiland op.

Maar Wickremesinghe ondervindt tegenwerking van president Kumaratunga, wier termijn pas in 2005 verstrijkt. Zij en haar partij weigeren pertinent in te gaan op een keiharde voorwaarde die de Tijgers stellen aan vredesbesprekingen: het opheffen van het verbod op hun organisatie, de LTTE.

Ook de raison d'être van de rebellenbeweging, onafhankelijkheid van de Tamils in het noorden en oosten van het eiland, is onbespreekbaar voor de meeste Singhalezen, die ruim 70 procent van de bevolking vormen.