VS krijgen V-raad niet op een lijn over Irak

NEW YORK - De eerste reacties van Frankrijk en Rusland op een nieuwe Amerikaanse ontwerpresolutie over wapeninspecties in Irak zijn niet gunstig. De Amerikanen dreigen hun geduld te verliezen en zeggen dat de Verenigde Naties niet eeuwig de tijd hebben.

De toon van de nieuwe Amerikaanse ontwerpresolutie was gematigder dan voorgaande, en de expliciete bevoegdheid om geweld toe te passen als Irak zich niet zou houden aan de eisen van de VN-Veiligheidsraad was geschrapt. Wel waarschuwt de nieuwe ontwerpresolutie Irak nog voor 'ernstige consequenties' als het de VN-wapeninspecties tegenwerkt. Ook stelt Amerika voor om het eventueel te gebruiken geweld tegen Irak afhankelijk te stellen van de rapportage van de VN-wapeninspecteurs aan de Veiligheidsraad.

De ontwerpresolutie bepaalt verder onder meer dat Irak de inhoud ervan binnen zeven dagen moet accepteren. Ook moet het regime binnen dertig dagen alle massavernietigingswapens en gerelateerde materialen opgeven. Inspecteurs moeten overal onvoorwaardelijk toegang krijgen. Ze mogen terreinen waar ze wapens vermoeden tot verboden gebied verklaren voor de Iraakse autoriteiten, en mogen desnoods Iraakse wetenschappers en hun familie naar het buitenland meenemen voor verhoor.

De Russische minister van buitenlandse zaken, Igor Ivanov, liet gisteren weten dat het Amerikaanse ontwerp 'helemaal niet tegemoetkomt aan de criteria die Rusland van belang acht'.

Meer onderhandelingen zijn nodig, zei Ivanov, nadat hij had gesproken met Hans Blix, de chef van de VN-wapeninspectiegroep UNmovic. Die staat klaar om naar Irak te vertrekken, maar doet dat niet voordat er een unaniem door de Veiligheidsraad geaccepteerde resolutie ligt.

De Franse ambassadeur bij de VN, Jean David Levitte, zei nog voor hij het ontwerp kreeg, niet van mening te zijn dat de Raad dicht bij een akkoord was. Dat stond haaks op de optimistische Amerikaanse geluiden eerder op de dag.

China, ook permanent lid van de Veiligheidsraad, had zijn mening nog niet klaar. Het ministerie van buitenlandse zaken liet weten de nieuwe resolutie te bestuderen.

In tegenstelling tot de VS en Groot-Brittannië, dat Amerika steunt, zijn de andere drie permanente en veto-houdende leden van de Veiligheidsraad, Frankrijk, Rusland en China, voorstanders van wat de gefaseerde benadering heet. Die geeft Irak in eerste instantie de kans vrijwillig mee te werken aan het VN-inspectieregime. Als dat niet werkt, kan via een tweede resolutie met geweld worden gedreigd om Irak tot de orde te roepen.