'Ambtenaar liever met pensioen'

De komende jaren gaat een groot aantal babyboomers binnen de rijksoverheid met pensioen. Demissionair minister Remkes (binnenlandse zaken) zoekt naar manieren om ouderen langer door te laten werken. Wie op zijn 65ste met pensioen wil moet straks zelf ontslag aanvragen. De vakbonden reageren verdeeld.

AMSTERDAM, DEN HAAG - Een 'seniorensabbatical', functieroulatie en doorwerken met behoud van pensioen. Het zijn enkele voorstellen uit het eindbod van de overheid voor de cao voor rijksambtenaren, die nog moet worden afgesloten. Oudere ambtenaren moeten langer doorwerken, vindt minister Remkes van binnenlandse zaken. De demissionaire bewindsman ziet een grote grijze golf opdoemen en vreest onderbezetting op ministeries en overheidsdiensten zoals gevangenissen. Een derde van de mannelijke ambtenaren is ouder dan 50 jaar.

Werknemers die met pensioen willen op hun 65ste moeten voortaan zelf ontslag nemen. Nu krijgen ambtenaren op hun 65ste automatisch hun congé. Iemand die toch wil doorwerken, wordt eerst ontslagen en moet daarna weer worden aangenomen. De pensioenopbouw stopt.

Omslachtig, zo vonden ook de vakbonden dit voorjaar. Zij spraken met de overheid en het pensioenfonds ABP af dat 65-plussers voortaan kunnen doorwerken met behoud van pensioen. Zodra iemand stopt met werken, wordt de extra pensioenopbouw uitgekeerd.

Maar het gaat te ver om 65-jarige ambtenaren voortaan zelf ontslag te laten nemen als ze met pensioen willen, vindt bestuurder G. de Koe van CNV Publieke Zaak. ,,Nu draait de overheid de zaken om. 99,9 procent van de 65-jarige ambtenaren wil gewoon met pensioen.''

Sterker nog, zegt hij, de overgrote meerderheid van de ambtenaren gaat op 62-jarige leeftijd met vroegpensioen. ,,Ze zijn op. Mensen willen op een leeftijd dat ze nog gezond zijn van hun oude dag genieten.''

Nogal ongelukkig, vindt hij, dat het voorstel bij collega-bond CMHF vandaan komt. ,,Het kan de deur openzetten voor het opschroeven van de pensioenleeftijd van 65 jaar.''

,,Welnee'', reageert cao-onderhandelaar E. Merlijn van de Abvakabo FNV, de grootste ambtenarenbond. ,,De pensioenleeftijd staat niet ter discussie. De Koe doet aan stemmingmakerij.''

De Koe blijft bij zijn stelling. ,,Er komt steeds meer druk om ambtenaren langer door te laten werken. De overheid wilde bijvoorbeeld onderzoeken of de leeftijd van het vroegpensioen (62 jaar) opgetrokken kon worden naar 63 jaar. Terwijl we net hadden afgesproken dat we dat tot 2012 niet zouden doen.'' Merlijn beaamt: ,,Het voorstel is wat dat betreft niet handig''. CMHF was gisteren niet bereikbaar voor commentaar. Ook Binnenlandse Zaken wilde geen verdere toelichting geven.

Beide vakbonden vinden dat de overheid meer moet doen om oudere werknemers in dienst te houden. ,,Maar dan in de sfeer van beloning'', zegt De Koe. ,,Het is bijvoorbeeld goed dat 65-plussers die doorwerken pensioen blijven opbouwen.''

Merlijn vindt dat de overheid meer aan loopbaanbegeleiding moet doen. ,,Nu zitten 45-jarigen nog te vaak op een dood spoor en zijn ze ziek van verlangen om met pensioen te gaan. We hebben hierover wel afspraken gemaakt, maar die worden in de praktijk niet uitgevoerd.''

De bond is voor de invoering van een 'seniorensabbatical', zoals Remkes voorstelt. ,,Dat is ons idee'', aldus Merlijn van de Abvakabo. ,,Werknemers die na hun 62ste voor langere tijd betaald verlof nemen, krijgen een bonus van 25 procent in tijd erbovenop.''

De behoefte om langer door te werken zal groeien, verwacht ze. ,,Er komt een heel andere categorie werknemers aan. Die hebben tot hun vijfentwintigste gestudeerd, en krijgen pas na hun dertigste kinderen. Als zij in de vijftig zijn, zitten ze nog midden in de studiekosten van hun kinderen. Zij hebben nog inkomen nodig.''

Probleem bij het ouderenbeleid is dat de overheid 10000 ambtenaren moet ontslaan, als de plannen van het demissionaire kabinet doorgaan. ,,Ik weet zeker dat de overheid ouderen dan weer laat afvloeien'', zegt Merlijn. ,,Waarschijnlijk kan dat ook niet anders, als je de leeftijdsopbouw binnen de overheid niet nog schever wilt maken.''

,,Heel tegenstrijdig'', vindt ook De Koe. ,,De overheid heeft de laatste jaren vanwege de vergrijzing veel jongeren binnengehaald. Die willen ze nu niet kwijt. Daarom heeft Remkes in de cao voorgesteld voortaan niet meer reorganiseren op basis van anciënniteit, maar op de kwaliteiten die iemand heeft. Dat betekent waarschijnlijk dat er toch meer ouderen uitmoeten.''