Plots was stemmen te gevaarlijk

De Israëlische premier Ariël Sjaron is herkozen als leider van de rechtse Likoed-partij. Hij versloeg zijn rivaal, oud-premier Netanjahoe, met circa 60 tegen 40 procent. De verkiezingsstrijd stond gisteren in het teken van de aanslagen.

AMSTERDAM - Het had een weinig spannende verkiezingsdag moeten zijn. Het was een gelopen race, wezen alle peilingen uit. In de strijd om het leiderschap van de Likoed zou premier Sjaron uitdager Netanjahoe verslaan. Maar ineens bleek de gang naar de stembus levensgevaarlijk, bleef de kiezer thuis en konden de peilingen de prullenbak in.

Israel was opgestaan met het nieuws over de dubbele aanslag op de vakantiegangers in het verre Kenia. Aanslagen zijn al haast routine. De angst alsook het struisvogelinstinct is groot: geen nieuws kijken is een beproefd middel. Alleen dit keer was het érg schrijnend: ook in het buitenland was je niet meer veilig. In haast alle media werd die ene Israëlische geciteerd die vertelde hoe ze net in het hotel in Kenia was gearriveerd en zichzelf gelukkig had geprezen: een weekje zonder spanningen, een weekje zonder aanslagen. Twee minuten later klonk de explosie, gooide ze haar bagage neer en rende ze voor haar leven.

In de middag kwam er de aanslag in Israël zelf bij, in Beet Sjean, bij het hoofdkwartier van de Likoed, waar een lange rij leden stond te wachten om hun stem uit te brengen. De tol: drie Israëliërs gedood in Kenia, zes in Beet Sjean. Plus tientallen gewonden, onder hen drie zonen van oud-minister David Levi.

Israëlische veiligheidskringen zagen niet direct enig organisatorisch verband tussen de aanslagen in Kenia, die ze toeschreven aan een vertakking van Al-Kaida, en de aanslag in Israël, die werd opgeëist door de militaire tak van de Fatah, de club van Arafat.

De aanslag in Kenia zou een algemener karakter hebben, tegen Israël, tegen het zionisme. De aanslag in Beet Sjean was daarentegen een gerichte actie. De daders waren het drukke busstation binnengedrongen, maar hadden hun munitie bewaard voor het hoofdkwartier van de Likoed. Ze richtten het vuur op de partijleden die in de rij stonden voor de stembus.

Tot gisteren die vreemde mengeling van partijpolitiek en aanslagen zich van de dag meester maakte, had Sjaron zich zeker getoond van de overwinning. Met zijn opstelling als 'de sterke betrouwbare vader van de natie' versus 'de grillige, beloftes rondstrooiende Bibi' (Netanjahoe) had hij het gros van de Likoed-kiezers voor zich weten te winnen. Zijn enige vrees was dat zijn aanhang het voor gezien hield en thuis zou blijven. De Netanjahoe-getrouwen gaven al toe dat de strijd verloren was, tenzij....

En dat 'tenzij' leek zich ineens te voltrekken. Want de aanslagen leidden ertoe dat nog maar weinigen van de 300000 kiesgerechtigde Likoed-leden zin hadden in verkiezingen. In de vroege middag had amper twintig procent gestemd. Na de aanslag in Beet Sjean lieten de kiezers het helemaal afweten. Vandaar dat Sjaron inderhaast een persconferentie belegde. ,,Ga stemmen! We mogen de terroristen ons niet laten intimideren'', hield hij zijn kiezers voor. ,,De moordenaars zijn eropuit onze democratie aan te tasten. Ze zijn eropuit ons bang te maken, zodat we onze huizen niet meer uit durven. Ik roep jullie op je niet te laten afschrikken. Ga naar de stembus!''

Om tien uur 's avonds kon Arik Sjaron tevreden zijn: zijn oproep had gewerkt en hem van de overwinning verzekerd.

In Beet Sjean vertolkte een Likoed-aanhanger andere gevoelens: ,,Wat Bibi, wat Arik?! Ze hebben ons misbruikt in hun strijd, terwijl hier jonge mensen zijn gedood. En waar zijn ze nu?''