Wojtyla wilde nog één keer Polen zien

Tijdens de vorige pausreizen naar Polen wisten de Polen het al zeker: dit is voor het laatst. Nu konden ze wel eens gelijk krijgen: de vierdaagse reis die Johannes Paulus II vandaag afsluit, heeft alles van een afscheidsbezoek in zich.

De oude kerkvorst is 82, lijdt aan Parkinson en kan de vermoeienissen van het reizend bestaan nauwelijks meer aan. De beroemdste zoon van Krakow laafde zich nog eenmaal aan het enthousiasme van miljoenen; de mis die hij gisteren aan in het Blonia-park celebreerde werd de grootste religieuze bijeenkomst van het naoorlogse Polen.

De hoop van Polen, dat in een diepe economische crisis verkeert, is gevestigd op de kerkleider die tijdens zijn eerste bezoek, in 1979 zijn volk steunde mét Solidariteit tegen het communisme. Dit leidde tot de vreedzame revolutie van 1989. Sindsdien hebben de Polen het kapitalistische systeem overgenomen met de erbij horende westerse levensstijl en sores; bijna een op elke vijf Polen is werkloos. De paus sprak zich scherp uit tegen de 'luidruchtige propaganda van het liberalisme'.

Poolse en Vaticaanse vlaggen, priesters, nonnen en pausportretten bepalen het straatbeeld van Krakow tijdens het bezoek Jan Pawel. Buttons met ,,Ik houd van de Heilige Vader'' zijn alom te zien, net als de afbeelding van Faustyna Kowalska, een non die door de paus is heilig verklaard. Al in zijn Poolse tijd maakte haar spiritualiteit diepe indruk op Karol Wojtyla, nu wijdde hij de basiliek ter ere van haar werk. De paus kende de plaats van vroeger: eens stond er een andere kerk, waar hij tijdens de Tweede Wereldoorlog vaak kwam bidden, als dwangarbeider. ,,Waar haat en wraakzucht heersen'', aldus de oude kerkvorst, ,,waar oorlog leed en dood onder onschuldigen zaait, is de genade van de goddelijke barmhartigheid nodig om vrede te stichten.''

Na de inwijding bezocht hij nog andere plaatsen uit zijn jeugd, zoals het huis waar hij als student woonde. Vandaag gaat hij naar een bedevaartsoord waar hij met zijn vader kwam. Ook een bezoek aan het graf van zijn ouders stond op het programma.

Emotioneel roepen mensen langs de weg 'Blijf bij ons'. Het zal de laatste reis zijn van de breekbaar ogende paus, is het gevoelen in Polen. Dat dachten ze bij de voorgaande bezoeken ook, maar nu lijkt de paus het, gezien de herinneringsreis van de afgelopen dagen, ermee eens te zijn.