Slag bij Tarin Kowt was beslissend

AMSTERDAM - Wat was het beslissende moment in de oorlog in Afghanistan? Dat was, volgens Karl Vick van de Washington Post, de slag bij Tarin Kowt en hij vond plaats op 18 november vorig jaar. Tarin Kowt? Nooit van gehoord. Dat kan kloppen, aldus weer Vick, want de slag was waarschijnlijk niet alleen de meest beslissende, maar ook de meest onbekende in de Afghaanse oorlog.

Tarin Kowt is de hoofdstad van de provincie Oruzgan en ligt midden in Afghanistan op ongeveer 150 kilometer ten noorden van het Taliban-bolwerk Kandahar. De provincie is omgeven door hoge bergruggen, maar de stad zelf ligt aan de rand van een woestijnachtige hoogvlakte. De stad werd gezien als een belangrijk militair bolwerk en vele Taliban-commandanten hadden er hun thuisbasis.

Dat was ook bekend bij Taliban-vijand Hamid Karzai, de man die eind december in Kaboel als interim-premier werd geïnstalleerd. Half oktober was Karzai met zijn Pasjtoen-strijdgroep in de provincie Oruzgan en hij slaagde erin Tarin Kowt op de Taliban te 'veroveren' zonder een schot te lossen. Hij deed dat door via een satelliet-telefoon, die hij van de Amerikanen had gekregen, de stamoudsten in de stad zover te krijgen dat ze in opstand kwamen tegen de Taliban. Die verlieten de stad met, naar verluidt, achterlating van de burgemeester die op het centrale plein werd opgehangen.

Op 17 oktober reed Karzai de stad binnen met in zijn kielzog zeven leden van de Amerikaanse speciale strijdkrachten, onder leiding van kapitein Jason Amerine, die al sinds half oktober met Karzai en zijn strijdgroep optrokken. De Washington Post-verslaggever sprak deze kapitein vorige maand in een ziekenhuis in Duitsland, waar hij herstelde van verwondingen opgelopen bij de ontploffing van een Amerikaanse bom die per vergissing afging. Volgens de kapitein was Karzai ervan overtuigd dat Tarin Kowt het hart van de Taliban was en als zij er in zouden slagen dat hart te pakken te krijgen, het met de Taliban gebeurd zou zijn.

In de nacht van de 17de oktober kregen Karzai en de zijnen al te horen dat duizend Taliban-strijders in zo'n honderd terreinwagens op weg waren om de stad te heroveren en dat ze in de vroege ochtend zouden aankomen. Medewerkers van Karzai begrepen dat wel. ,,Alle Taliban-commandanten komen hiervandaan. Zij wilden de stad en de bergketens niet opgeven. Zij zouden liever Kandahar verliezen dan de provincie Oruzgan.'' Een aanval op Tarin Kowt was onvermijdelijk.

Kapitein Amerine waarschuwde 'zijn' luchtmacht en die nacht leidden Karzai's mannen de Amerikaanse commando's naar een bergkam vanwaar ze de route naar de stad goed konden overzien. De Amerikanen hadden laser-apparatuur, waarmee ze doelen konden 'aanwijzen' en radio's waarmee ze contact konden onderhouden met de piloten van de aanstormende jagers en bommenwerpers. Die maakten korte metten met de Taliban-terreinwagens en de inzittenden. Binnen zeven uur had de luchtmacht er dertig vernietigd en zocht de rest een goed heenkomen.

Na deze slag hebben de Taliban-strijders in feite het vechten overgelaten aan de strijders van Al-Kaida, het terreurnetwerk van Osma bin Laden. En medewerkers van Karzai zeiden na afloop dat ze er toen zeker van waren dat de Pasjtoen-strijdgroepen 'spoedig ook Kandahar op de Taliban zouden veroveren'. ,,Ze (de Taliban-strijders) wisten dat ze niet tegen Amerika opkonden.'' ,,Die dag'', zei ook kapitein Amerine, ,,hebben we de ruggengraat van de Taliban-strijdmacht gebroken''.