Een islamitische McDonald's

Hamburgers en Franse frietjes met een islamitisch keurmerk. Die kunnen Nederlanders sinds kort eten bij Chicken Cottage, een uit Engeland overgewaaide fastfood-keten. Maar de meeste klanten komen gewoon voor de kruidige kip. ,,Ruim de helft van onze klanten weet niet eens dat het eten bij ons halal is'', zegt directeur Thair Feely.

De 17-jarige Kaisar Malikshahi is een trouwe klant van Chicken Cottage. De medewerkers achter de toonbank begroeten hem als een oude bekende. Zeker twee keer per week loopt hij de zaak aan de Amsterdamse Van Woustraat binnen, voordat hij naar de Taekwondo-training gaat. Vroeger ging hij wel eens naar McDonald's of de Burger King, maar nu niet meer. ,,Het eten daar is niet halal. Vroeger had ik een excuus dat er niets anders was, nu niet meer.''

Begin vorig jaar startte de Engelse fastfood-keten zijn eerste vestiging in Nederland, in hartje Leiden. Onlangs volgde de tweede Chicken Cottage, in de Amsterdamse Pijp. Als half december eindelijk het eigen distributiecentrum opengaat in Hoofddorp, komt er schot in. Volgend jaar wil directeur Thair Feely(44) verschillende nieuwe zaken erbij in de Randstad, waaronder één in Den Haag en nog twee in Amsterdam. Ook België krijgt dan zijn eerste halal fastfood-restaurant.

De bakermat van Chicken Cottage is Groot-Brittannië. In 1984 ging de eerste zaak open onder de naam El Halal Fried Chicken. Inmiddels zijn daar 39 restaurants. 2002 was het jaar van de grote sprong voorwaarts. Behalve in Nederland opende Chicken Cottage dit jaar ook zaken in Zuid-Afrika en Saoedi-Arabië.

Halal eten is voedsel dat is bereid volgens de islamitische spijswetten. Dat er halal vlees is, weten de meeste Nederlanders wel, met een islamitische slagerij bij hen om de hoek. Daarbij wordt kip of koe (varkensvlees geldt als onrein) zo geslacht dat al het bloed eruit stroomt. Maar ook milkshakes, barbecuesaus, vis of frites kunnen halal. De french fries worden bijvoorbeeld in plantaardig vet gebakken in plaats van dierlijk vet. Met leveranciers als McCain (friet) en Pepsi Cola (frisdrank) heeft Chicken Cottage een afspraak dat zij halal producten aanleveren. Zo verkoopt de fastfood-keten geen Indian Tonic, maar Tonic zonder alcohol.

Lichaam

Thair Feely, Irakees van geboorte, is er rotsvast van overtuigd dat Chicken Cottage met het halal-aanbod een gat in de markt heeft aangeboord: ,,Het is een snelgroeiende markt. Halal is goed voor de gezondheid, want alles wat het lichaam schaadt, zit er niet in. Anderen eten halal uit religieuze overtuiging; alle moslims, joden, hindoes, boeddhisten en de Jehova's getuigen. In het Verenigd Koninkrijk hebben we laatst marktonderzoek gedaan. Slechts vijf procent van de Britten wil niets van halal weten, en komt dus ook niet bij ons eten. Ruim de helft van onze klanten weet niet eens dat het eten bij ons halal is, maar vindt halal niet erg.''

De Chicken Cottage in De Pijp ziet eruit als elk ander fastfoodrestaurant. Plastic tafelbladen, stalen stoeltjes, en op de wanden vrolijke tekeningen van het landleven, met natuurlijk een prominente rol voor de Chicken Cottage-haan. Achter de toonbank helpen medewerkers met blauwe petjes op de klanten snel aan hun King Size Burger- of kipmenu's in soorten en maten. Bedrijfsleider Zain Alkaduhimi schat dat veertig procent van zijn klanten moslim is. Daarnaast krijgt hij veel Surinaamse en Antilliaanse eters. ,,Zij vinden kip lekker. De Nederlanders vinden burgers en patat lekker. En chicken nuggets.''

Kaisar Malikshahi, die in Aalsmeer woont, gaat regelmatig met zijn Turkse vrienden ook naar de Leidse vestiging. Ze vinden het stoerder om halal fastfood te eten dan een bezoekje aan de Burger King. Het heeft voor hen te maken met het moslim-zijn. ,,We kunnen niet bij de Burger King eten. Daar is het niet halal. Hier mag je bijvoorbeeld geen honden mee naar binnen nemen, bij de Burger King wel.''

Hij vindt niet dat de Chicken Cottage de westerse fastfoodketens na-aapt. ,,De menu's zijn echt anders: veel kip, drie soorten friet, de kipburger. Het is hier echt cool!''

Popmuziek

Marjan Hof zit met haar twee zoontjes Mees (6) en Eller (8) op barkrukken aan de zijkant. Ze wonen in de buurt en zijn hier voor de tweede keer. De moeder kijkt verbaasd op als ze hoort dat Chicken Cottage halal is. Ze werpt nog eens een vorsende blik door de zaak waar popmuziek hard doorheen davert, en zegt: ,,Dit zou je helemaal niet verwachten voor het islamitisch geloof''. Haar twee zoontjes zijn in elk geval tevreden. ,,De hamburger is lekkerder dan bij de McDonald's'', vindt Eller.

Fanatieke moslims

11 september kostte de fastfoodketen geen klanten, volgens Feely. ,,Het had wel invloed op de hele markt, met de economie die stokte. Die tik kreeg iedereen mee, dus ook wij. Maar ik heb na 11 september geen verandering gemerkt bij mijn klanten, buren of bij m'n leveranciers. Ook niet in Londen.'' Hij moet niets hebben van fanatieke moslims. ,,Het is een kleine groep die de moslims probeert te isoleren van de Europeanen. Maar we zijn Europese moslims. Wij wonen hier al twintig, dertig jaar, onze kinderen zijn hier geboren, ze spreken de taal, dit is nu onze grond.''

Mededirecteur Hameed Ali van Chicken Cottage Nederland benadrukt dat de halal fastfoodketen niet uit religieuze redenen is opgezet. ,,Het is puur zakelijk. Er is een markt voor.'' Hoewel het voor Turkse of Marokkaanse gezinnen een uitkomst is, vult Thair Feely aan. ,,Als gezin ga je niet gezellig uit eten in een shoarmazaak.''

De kip en de frietjes smaken in elk geval lekker, maar zijn voor de Nederlandse smaak een beetje spicy. Het is al minder kruidig dan in het begin, zegt Feely. ,,We hebben gemerkt dat Nederlanders het iets minder kruidig willen.'' Feely heeft daarbij de vele Britse toeristen die Amsterdam aandoen niet vergeten. ,,Die krijgen van ons 'hot chili extra' bij hun eten'', lacht hij.