Massa-ontslag Corus wekt woede

De soms wanhopige verbetenheid waarmee Britse vakbonden en politici hebben geprobeerd een massa-ontslag bij het noodlijdende Corus te voorkomen, is gisteren omgeslagen in machteloze woede. Het metaalconcern schrapt in Groot-Brittannië 6050 banen en hevelt een klein deel van de productie over naar het Nederlandse IJmuiden. In Zuid-Wales heerst verslagenheid. Niemand heeft er de illusie ooit nog iets van de teloorgegane activiteiten terug te zien.

Corus maakt al verlies sinds het in 1999 ontstond uit de fusie van British Steel en het Nederlandse Hoogovens. Volgens voorlopige cijfers stond het bedrijf in 2000 3,5 miljard gulden in de min. Het grootste deel van dit verlies houdt verband met de miljarden kostende reorganisatie, maar dan blijft er nog altijd 350 miljoen gulden verlies uit de lopende activiteiten over.

Het gros van de klappen valt in Wales. De grote fabriek in Llanwern verliest met 1340 ontslagen bijna de helft van het personeel. De warmband- en koudbandwalserijen blijven draaien, maar de staalfabrieken en de machines voor het gloeien en nawalsen van staal gaan helemaal plat. De nabijgelegen fabriek in Ebbw Vale gaat dicht ten koste van 780 banen. In Shotton sluit Corus de beitsbaan, de koudbandwalserij en de installaties voor het elektrisch verzinken van staal, goed voor 319 arbeidsplaatsen. En in het Oost-Engelse Teesside moeten 234 mensen wijken vanwege de sluiting van de dikke-plaatwalserij. Vorig jaar ontsloeg Corus 4700 mensen, wat het aantal resterende Britse werknemers nu op 22000 brengt.

Hoewel voorspeld, is het massa-ontslag hard aangekomen. Maandenlang bleef het concern tegenover de buitenwereld stoïcijns onder de stroom van geruchten over het aantal ontslagen, en over vermetele plannen om het lot te keren. Om vervolgens met een keiharde oplossing te komen die creativiteit ontbeert, maar waarvan de doeltreffendheid simpel is na te rekenen: op de 3 miljoen ton staal- en staalproducten die Corus minder gaat produceren in Groot-Brittannië hoeft ze niet langer toe te leggen. Bovendien biedt de sluiting van vestigingen de kans om verouderde installaties ineens af te stoten. Zo bouwt Corus de niet-florerende bulkproductie af en kan ze zich concentreren op hoogwaardige producten als roestvrijstaal en aluminium.

Het plan is even logisch als wreed. Maar wat had Corus anders moeten doen? Niemand weet het precies, maar in het afgelopen jaar viel er tenminste nog iets te hopen voor de werknemers. Eerst was alle hoop gevestigd op een waardedaling van het dure pond. Maar dit exportremmende effect bleek niet de enige oorzaak.

Daar ligt de kern van de kritiek van de vakbonden. In een heel jaar tijd kwam de Corus-top geen stap verder dan het idee om duizenden werknemers te ontslaan en te wachten tot de euro aantrekt, honen zij. Creatieve ideeën, bijvoorbeeld het plan van de staalvakbond ISTC om de fabriek in Llanwern over te kopen met een financieel consortium, wuifde Corus weg.

Ook de Britse Labour-partij stoort zich aan de halsstarrigheid van Corus. Een aanvankelijk beschaafd protest in het parlement mondde in de afgelopen maanden uit in keiharde woorden aan het adres van de Corus-top. Later kwamen er zelfs dreigementen van overheidswege. Zo dreigde Corus het mogelijk sluiten van de fabriek in Llanwern te moeten bekopen met een miljardenclaim voor het herstellen van de milieuschade.

De Nederlandse vakbonden reageerden gisteren geschrokken, maar -met de IJmuidense productieverhoging in het achterhoofd- ook een beetje voorzichtig op het nieuws. Het CNV stelt zich solidair op met de Britse werknemers en vindt dat de productieverhoging in Nederland niet over hun rug mag gaan. FNV Bondgenoten, ooit groot voorstander van de fusie, vreest nu dat het samengaan van British Steel en Hoogovens is mislukt. Volgens de bond heeft de Corus-top zijn geloofwaardigheid verspeeld.