Beeldende kunst

Paardenhaar. In het begin van de jaren negentig begon Marian Bijlenga, tot dan toe uitsluitend actief met textiel, met de toepassing van paardenhaar in reliëfs. Het gebruik van dit in de kunst onorthodoxe materiaal pakte verrassend uit: de dunne lijntjes geven aan de voorstelling een tekenachtig, zo men wil grafisch effect met toch de suggestie van meer dan één dimensie. Nu laat ze in Museum Jan van der Togt in Amstelveen (Dorpsstraat 50) een reeks nieuwe reliëfs zien waarin ze al haar opgedane ervaring met dit bijzondere materiaal heeft verwerkt. De natuur is haar inspiratiebron als ze spiralen van bladvormen samenstelt die doen denken aan planten als eucalyptus en judaspenning. Ook gebruikt ze dunne haarstrengen waarmee ze wervelingen in het water suggereert. Voor Bijlenga schuilt de kracht van deze manier van werken in het weglaten van alles wat zou afleiden, het bewust niet invullen van de geboden ruimte. De expositie gaat, samen met schilderijen en tekeningen van Rachid Ben Ali, komende zondag om 15 uur officieel open. T/m 25 februari.

Fotografie

Eeuwige jeugd. Een overzicht van honderd jaar fotografie van kinderportretten in Nederland wordt onder de titel 'Eeuwige jeugd' vanaf komende zaterdag tot en met 5 mei getoond in het Huizer Museum Het Schoutenhuis in de Noord-Hollandse gemeente (Achterbaan 82). De expositie is een gezamenlijk initiatief van het Spaarnestad Archief in Haarlem, het Gorcums Museum in Gorinchem en het Huizer Museum en was vorig jaar al in verschillende samenstellingen te zien. Ook in Huizen ligt de nadruk op de vaak zo indringende manier waarop kinderen in de fotografie zijn geportretteerd. Te denken valt aan werk van fotografen als Ed van der Elsken, Kors van Bennekom, Eva Besnyö, Hendrik Breitner, Jacob Olie, Cas Oorthuys, Laura Samsom Rous en Leo Divendal. Zeldzame foto's uit de eigen collectie van Huizer kinderen dienen ter aanvulling. Het Schoutenhuis is geopend op dinsdag tot en met zaterdag van 13.30-17 uur, eveneens op tweede paasdag en tweede pinksterdag.

Debuut. Almere Haven heeft in de Cirkel Galerie (Markt 5) een splinternieuwe expositiegelegenheid, zo nieuw zelfs dat de ingang deze week nog enigszins geimproviseerd moest worden in afwachting van de aanleg van wat nu al 'een heel bijzondere ingang' wordt genoemd. De galerie opent met het debuut van twee jonge en dus nog onbekende kunstenaars: naast schilderijen van Monique Schumacher zijn er foto's te zien van Ashti Addo. Deze van oorsprong Koerdische fotograaf legt zich toe op bijzondere landschapssituaties die zowel snel als onscherp zijn genomen. Addo roept met zijn beelden meer vragen op dan hij antwoorden wil geven: wat ziet de kijker nu precies en wat is er de betekenis van? Tot 11 febr. De galerie is op dinsdag t/m zaterdag van 12-17 uur toegankelijk.

Reclamefotograaf. Carli Hermès geldt als een van de meest spraakmakende reclamefotografen. De kijker kan zich daarvan vergewissen in de Pronkkamer in Uden (Mondriaanplein 16), waar dit weekeinde de expositie 'Op de huid' begint. Hermès laat er zeven zwart-wit foto's op groot formaat zien, foto's van mensen die van extreem dichtbij zijn gemaakt. Zes van deze foto's werden gemaakt voor een reclamecampagne van het kledingmerk G-Star, de zevende maakte Hermès voor het tijdschrift Dutch. T/m 4 maart.

Filmfestivalganger. In twee ruimtes van De Brakke Grond in Amsterdam (het Vlaamse Cultuurhuis in de Nes 45), de Open Zaal en 't Wit Lavendel, hangen foto's van Kris Dewitte. Deze Vlaamse fotograaf is bezeten van zowel film als fotografie. ,,Dat levert tezamen een mooi huwelijk op'', zegt hij er zelf over. Dewitte is overal op filmfestivals, prijsuitreikingen en op de filmset aanwezig als hij mooie mensen kan fotograferen. Filmmakers, acteurs en actrices figureren om het even in zijn werk, maar wie dacht dat het Dewitte om het glamourachtige aspect van het filmbestaan gaat, komt bedrogen uit. Dewitte slaagt er in om de geroutineerde 'mooikijkers' net even anders in de camera te laten kijken dan zij zelf beogen. T/m 11 maart.

Lezing

Relieken. In de Bibliotheek aan de Kousteensedijk 7 in Middelburg geeft kunsthistoricus Benno Hildebrand vanmiddag (14 uur) een lezing als introductie op de expositie over reliekenverering 'De weg naar de hemel', die gelijktijdig in de Nieuwe Kerk in Amsterdam en Museum Het Catharijneconvent in Utrecht wordt gehouden. Hildebrand geeft een beeld van de reliekverering in de Middeleeuwen in Nederland, maar ook in andere landen in Europa. De twee exposities lopen t/m 22 april.

Theater

Alex d'Electrique, de groep die naar eigen zeggen 'hufterig theater maakt met schokkende beelden en schofterige poëzie', bestaat twintig jaar. Ter gelegenheid van dit bijzondere feit verschijnt het boek 'Ik denk, dus ik verwar. 20 jaar Alex d'Electrique 2000-1980'. Dit boek wordt gepresenteerd na afloop van de nieuwe voorstelling 'Blokhut', die vanavond in première gaat in het Amsterdamse Theater Frascati. 'Blokhut', geschreven en geregisseerd door Ko van den Bosch, wordt voorgesteld als het nieuwe stuk van de jonge Noorse schrijver Henrik Stohl, de coming man van de snel opkomende Scandinavische golf. Stohl heeft een scherp edoch troostend oog voor de menselijke tekortkomingen. 'Blokhut' was in Oslo een hit. Met Sam Bogaerts, Aat Ceelen, René van 't Hof, Raymonde de Kuyper en Raymond Spannet. Tot en met 3 februari in Frascati, tournee tot eind mei.

Litouwse Macbeth. Regisseur Eimuntas Nekrosius en zijn Litouws gezelschap Meno Fortas ensceneert een Baltische Macbeth (Makbetas). Alleen al de reclamefolder zet onverschrokken Schots-Baltisch in: ,,Het klankdecor is opgebouwd uit vier patronen: het angstaanjagende gekraak van hout, Zuid-Europees gejodel, onophoudelijk gegaggel van ganzen en een fragment uit Chopins tweede pianoconcert.'' Met Nederlandse boventiteling. 18/1 Schouwburg Utrecht, 19 en 20/1 Rotterdamse Schouwburg.

Zussenhelft. Bodil de la Parra en Wimie Wilhelm spelen onder regie van Marije Gubbels het door De la Parra geschreven 'Zussenhelft'. De zussen Mas en Stein weten na de dood van moeder geen raad met elkaar. 18/1 Arnhemse Schouwburg, 20/1 Plaza Futura, Eindhoven, 24/1 Tilburgse Schouwburg, 25/1 Odeon in Zwolle. Tournee t/m 17/3.

Bloedwoede. Danser Ton Lutgerink en acteur Hans Dagelet spelen bij het Onafhankelijk Toneel 'Bloedwoede' onder regie van Mirjam Koen. Broers op zoek naar waar bloed niet kruipen kan. 18/1 Maastrichtse Toneelacademie, 23 en 24/1 Huis a/d Werf, Utrecht, 25 t/m 27/1 Haarlemse Toneelschuur. Tournee t/m 17/3.

Independance. Guido Kleene, Hans Man in 't Veld en Paulien Geerlings spelen 'Paters in Congo' over de laatste missionarissen in het oerwoud. Wat doen die wilskrachtige oude mannen daar, die ondanks rebellie en ineenstorting van het land hun idealen niet verloren? 30/1 t/m 3/2 Frascati, Amsterdam, 8/2 Gigant, Apeldoorn, tournee t/m 23/3.

David Mamet. Het Productiehuis Brabant speelt onder regie van Marcel Lenssen 'The Woods' van David Mamet. Twee verdwaalde gelieven ontvluchten de stad en treffen elkaar in een vakantiehuis in het bos. ,,Frontale botsing tussen de gecultiveerde mens met Moeder Aarde.'' Met Vincent Moes en Caroline Rochlitz. 18/1 Concordia in Enschede, 19/1 Deventer Bouwkunde. Tournee t/m 1/3.

Minetti. Eric Schneider speelt de verdoelde acteur Minetti van Thomas Bernhard die nog steeds vergeefs op zijn grote Shakespearerol wacht en de tijd met foeteren, schelden en razen op de wereld en op het kunstcircuit in het bijzonder doodt. Onder regie van Aus Greidanus in het Scheveningse Appeltheater. Ook met Carline Brouwer, Sacha Bulthuis, Hubert Fermin en Carol Linssen. T/m 4/2 (ma en di niet), 21/1 en 4/2 matinee om 14 uur.

Slot Trust. Sylvia Poorta speelt in de solovoorstelling 'So long, farewell, aufwiederseh'n, goodbye' de laatste voorstelling onder de Trustvlag. Per 1 januari fuseerde de Trust met Art & Pro tot de Theatercompagnie. Vrouw zag 904 keer The sound of Music. 30/1 t/m 2/2 in het Amsterdamse Trusttheater, 7 t/m 10/2 Rotterdamse Schouwburg.

Manfred. Als een na laatste Trustproduktie regiseert de Vlaamse acteur en auteur Peter de Graef zijn eigen nieuwe stuk 'Manfred' over 'willekeurige brokken onbehouwen mensendrama'. Met Jappe Claes, Bert Geurkink, Myranda Jongeling en Marie Louise Stheins. T/m 20/1 in het Trusttheater aan de Amsterdamse Kloveniersburgwal 50.

Musical

Chicago nadert het einde van een speelperiode die ruim anderhalf jaar geduurd heeft. Op 9 mei 1999 ging deze musical in première in Het Utrechtse Beatrix Theater, de laatste voorstelling vindt plaats op zondag 28 januari. In totaal hebben 730000 mensen de Nederlandse versie van Chicago bezocht. Geen enkele versie van 'Chicago', op eerdere versies op Broadway en West End na, trok zoveel bezoekers als deze Van den Ende-productie.

Onder regie van Scott Farris zingen en spelen Simone Kleinsma als Roxie Hart en Sophia Wezer als Velma Kelly twee vrouwen die in de gevangenis belanden nadat zij hun man vermoord hebben. Roxie en Velma strijden niet alleen voor hun vrijheid, maar ze dingen ook naar de gunsten van dezelfde advocaat.

Literatuur

Winternachten. Het Haagse literatuurfestival 'De Winternachten' wordt al behoorlijk beïnvloed door de komende boekenweek: 'Het land van herkomst. Schrijven tussen twee culturen'. Het is dit jaar een festival met schrijvers, muziek en films uit Nederland, Zuid-Afrika, Suriname, Antillen, Indonesië en India.

Op vrijdag 19/1 is er een avond onder de titel: 'Het verleden verwerkt'. Hoe is het om te leven in twee culturen? Welke taal overheerst in het denken en dromen? Ian Buruma en H.W von der Dunk bespreken deze kwesties op grond van hun eigen ervaringen. Later op de avond mengt ook de dichter Jan Eijkelboom zich in het debat met de vraag 'Is het verleden van een hele natie te verwerken in literatuur?'.

Het opmerkelijkste programma op zaterdag 20/1 lijkt 'Door slavernij en kolonialisme verbonden' te zijn. Hoewel ver van elkaar geboren en getogen zijn de precies formulerende en observerende Surinaams-Nederlandse Ellen Ombre, de gedreven dichter en journalist Lasana M. Sekou van Sint Maarten en de jonge Liberiaan Vamba Sherif verbonden door de West-Afrikaanse geschiedenis van slavernij en kolonialisme.

De zondag staat in het teken van het mooiste gedicht over diaspora. Een aantal Winternachtgasten leest een gedicht uit een andere literatuur en licht de keuze toe. Met o.a. Breyten Breytenbach, Anna Enquist, en Bas Heijne.

Info: 070/3465272; 0900/0191; 'www.winternachten.nl'.