Nederland concurreert zijn buren de markt uit

AMSTERDAM - De waarschuwingen dat Nederland de laatste jaren stevig inlevert op zijn internationale concurrentievoorsprong, volgen elkaar snel op. Met de ondernemers voorop en de overheid in hun kielzog, klagen de doemdenkers hun nood. Zelfs de vakcentrales uiten nogal eens hun zorgen. Toch stelt vandaag gepubliceerd onderzoek dat het allemaal wel meevalt. Sterker: in de jaarlijkse vergelijking tussen de vijftig meest welvarende landen stijgt Nederland een plekje. Van vijf in 2001 naar de plek vier nu.

Het uitgebreide onderzoek wordt jaarlijks uitgevoerd door het Institute of Management Development in het Zwitserse Lausanne. Nederland komt als beste uit de bus als het gaat om de internationale ervaring van hogere managers. Ook is de houding van de bevolking ten opzichte van globalisering een pluspunt. Openstaan voor andere ideeën maakt Nederland eveneens sterk.

Voorts scoort Nederland hoog met de ethiek die volgens de onderzoekers in het bedrijfsleven aanwezig is. Het lage percentage werklozen en de ruime aanwezigheid van financiële opleidingen behoren eveneens tot de positieve kanten van Nederland, aldus de onderzoekers. Opvallend is ook dat Nederland goed scoort, een derde plaats, waar het gaat om de arbeidsproductiviteit in de sector industrie. Gekeken over alle sectoren, valt de productiviteit relatief een stuk lager uit, maar staat Nederland nog altijd op de achtste plek.

Het rapport komt kort nadat staatsecretaris Ybema van Economische Zaken zich somber had uitgelaten over de concurrentiepositie van het Nederlandse bedrijven. Ook werkgevers vrezen dat Nederland zich onder meer door de hoge loonkosten uit de markt prijst.

Kijkend naar die laatste grief van de ondernemers, geven de Zwitserse onderzoekers hen gelijk. Onder de zwakke punten van Nederland staan de arbeidskosten in de industrie en de groei van de productiviteit. Verder lijkt het onderzoek een steun in de rug voor werkgevers en werknemers in hun gezamenlijke pleidooi om de sociale premies te verlagen. De hoogte daarvan is een van de meest negatieve punten voor de Nederlandse concurrentiepositie. Nederland scoort hier een 48ste plek. Ook de totale belastingdruk is internationaal gezien zwaar.

De geringe prikkels voor werklozen, de matige beschikbaarheid van vakpersoneel, de hoge elektriciteitskosten voor de industrie en de inefficiënte infrastructuur voor het vervoer behoren tevens tot de slechte kanten van Nederland. Laag scoort Nederland ook tegenover de meeste andere landen met het verschil tussen vraag en aanbod in de gezondheidszorg.

Hoe dan ook, Nederland laat vele landen achter zich. Frankrijk behaalt een 22ste plek, Spanje de 23ste. Binnen de EU scoren de Grieken (36ste) het slechtst.