Feest Elizabeth overschaduwd door rel rond gouverneur Australië

SYDNEY - De Britse koningin Elizabeth hoopte gisteren in Nieuw-Zeeland, en komende week in Australië, feest te vieren ter gelegenheid van haar 50-jarig ambtsjubileum. Maar haar bezoek wordt overschaduwd door een schandaal rond haar formele vertegenwoordiger daar, gouverneur-generaal Hollingworth.

Elizabeth is nog steeds het staatshoofd van Australië. De gouverneur-generaal is ervan beschuldigd dat hij daders van seksueel misbruik de hand boven het hoofd heeft gehouden en het misbruik zelf heeft gebagatelliseerd. Dat eerste speelde zich af in de tijd dat hij aartsbisschop was van de Anglicaanse kerk. Het laatste afgelopen week, toen Hollingworth in een tv-interview suggereerde dat een destijds 14-jarig meisje zelf had aangestuurd op seks met haar priester.

De ophef daarover bracht Australië gevaarlijk dichtbij een ,,constitutionele crisis'', aldus de Australische premier John Howard. Hij vond dat er nog onvoldoende reden was de hoogste bestuurder van het land uit zijn ambt te zetten. De gouverneur-generaal zelf probeerde zijn gezicht te redden met de verklaring dat hij tijdens het interview ,,de vraag verkeerd had begrepen''. Nog maar nauwelijks zijn functie gered, reisde hij gisteren vooruit naar Nieuw-Zeeland om de koningin welkom te heten.

Hollingworth (66) ligt al maanden onder vuur, nadat bekend is geworden dat hij in zijn vorige functie als aartbisschop onder andere slachtoffers van seksueel misbruik ontmoedigde om naar de politie te gaan. De verdachten waren steeds priesters. Hollingworth benoemde een beschuldigde priester in een kerkelijke commissie die aanklachten over misbruik onderzocht. Zou Hollingworth deze week zijn afgetreden of ontslagen, dan had dat verstrekkende gevolgen kunnen hebben voor het land. Dat de 'gouden jubileumtour' van koningin Elizabeth erdoor overschaduwd zou worden, was nog de minste zorg. Volgende week vindt bovendien de Gemenebest-conferentie plaats, en Australië is gastheer.

Belangrijker nog is dat de controverse rond de gouverneur-generaal voeding geeft aan de roep om Australië een republiek te maken. Veel Australiërs hechten alleen nog om nostalgische redenen aan de monarchie. Groot-Brittannië is ver weg en de tijd dat Australië een tweede Engeland pretendeerde te zijn, geschiedenis. Het debat over een republiek eindigt al jaren in een patstelling tussen voor- en tegenstanders. Maar een ontslag van her majesty's afgezant zou de balans in de weegschaal wel eens kunnen doen omslaan.