Lieveheersbeestspeldje

Wat is in televisieland het verschil tussen een idool en een held? De een is commercieel, de ander publiek. Vrijdagavond konden we met de telefoon op RTL4 meestemmen bij de tweede heat in de halvefinaleronde van 'Idols' (70 eurocent per gesprek), zondagavond konden we met diezelfde telefoon bij de KRO mee bepalen wie de held van 2002 zou worden (35 eurocent per gesprek). Nog een verschil dus: helden zijn goedkoper dan idolen. Misschien zal de poster van de 15-jarige Jim die met de helft van de stemmen de grote idolenwinnaar was, straks menig (meisjes)slaapkamer sieren. Maar merkwaardigerwijs was de winnende heldin -die ook zowat de helft van onze stemmen kreeg- precies even oud en niet alleen knap genoeg om ook idool te kunnen zijn, maar ook nog eens in staat een liedje te zingen.

Haar naam luidt Charity -een geweldige naam voor een goede-doelenheldin, maar ook een mooie artiestennaam- en ze is afkomstig uit Almelo, waar veel goeds vandaan komt. Charity heeft, het is bekend, in haar eentje twee conducteurs ontzet die mishandeld werden door een groep agressieve jongens. Behalve dat ze werd uitgekozen tot held van het jaar, kreeg ze van de KRO een ingelijste poster van 365 helden, met zichzelf uitvergroot in het centrum, zodat ook haar meisjeskamer versierd kan worden. Ook kreeg Charity namens de Landelijke Stichting tegen Zinloos Geweld een oorkonde en het gouden lieveheersbeestspeldje in het vooruitzicht gesteld.

Waarom toch dit alles? KRO-presentatrice Anita Witzier mocht bij Barend en Van Dorp de bedoeling van het heldenprogramma toelichten. ,,We moeten manieren vinden om geïnspireerd te raken'', zei ze, en ze bedoelde niet de programmamakers, maar ons Nederlanders. Ze noemde Martin Luther King, Nelson Mandela en Majoor Bosschardt, maar die zijn het heldendom al ontstegen en tot icoon uitgegroeid. Charity verhoudt zich dus tot hen zoals Jim zich verhoudt tot Kurt Cobain en Robbie Williams. En wij maar bellen -op zoek naar inspiratie.

Geïnspireerd was ook de reclamemaker die uit protest tegen het dierenleed de kerstadvertentie van Maria met het dode konijn bedacht. Jan Mulder vroeg zich af of die man tot de categorie helden gerekend kon worden. ,,Klokkenluider'', antwoordde Witzier, maar ik weet het niet. Op konijnen rust geen zegen. Albert Heijn moest ze uit de vriesvakken halen, omdat ze ondanks de kou nog lagen te bederven en een zurige lucht verspreidden. Heel raadselachtig en treurig. Vrolijk werd ik echter van de belevenissen van Frans Bromet in Enkhuizen. Vorige week zagen we het tweede deel van zijn serie 'De meeste stemmen gelden', waarin hij de gemeentepolitiek van het Zuiderzeestadje in beeld brengt. Niks idolen en helden. Gewoon wethouders van vlees en bloed, met hun ambities en tekortkomingen -mild en scherp gevangen in de lens van hun ondervrager. Of het nu gaat om de proefafsluiting van de Melkmarkt of het referendum over de sloop van de seniorenwoningen aan de Fruittuinen, Bromets camera kijkt met ons mee en toont precies dat wat we moeten zien. ,,Kunt u hier blijven wonen met een rollator'', vraagt hij een bejaarde die niet verkassen wil. Nou ja, er is een trappetje. ,,Zullen we even naar dat trappetje gaan kijken?'', vraagt Bromet. En ja, we gaan kijken. Daar is het trappetje. En namens ons allen zegt Bromet: ,,Daar kom je toch nooit op met een rollator?'' Schitterend.