Charme van kneuterigheid gekoesterd, terreur van patatsfeer ontbreekt

Jaarlijks verwerken de 1300 zwembaden in Nederland 150 miljoen bezoekers. Sommige badgasten gedragen zich slecht. Diefstal, discriminatie, dronkenschap, molestatie en seksueel wangedrag. Uit een steekproef blijkt dat zeventig procent van de zwembaden er regelmatig mee te maken heeft. Een kleine rondgang langs verschillende zwembaden. Vandaag: kneuterigheid is iets om te koesteren.

BREUKELEN - Voorzichtig loopt een klein jongetje op toezichthouder Bart Luters (18) van zwembad De Meent af. ,,Meneer, wanneer gaat de hoge duikplank weer open?'', vraagt hij verwachtingsvol. Luters antwoordt geduldig: ,,Die is net al een tijdje open geweest, dus je zult even moeten wachten tot er weer een vrijwilliger bij staat.'' Met een 'oké, dank u wel' druipt het joch ietwat teleurgesteld af.

,,Kinderen vragen meestal netjes waarom iets wel of niet kan of mag'', zegt Luters. ,,Dat is hier de normaalste zaak van de wereld. Als ik iemand eens goed op z'n flikker geef, weet heel Breukelen dat de volgende dag.''

De Breukelse bad- en zweminrichting De Meent is vooral bekend in Breukelen en omgeving. Een gedeelte van de jachthaven is al sinds 1934 afgezet om kinderen en ouders te laten badderen. In een door welgestelde blanke gezinnen gedomineerde omgeving, laat het recept voor het totale gebrek aan overlast zich moeiteloos raden. Ouders letten op elkaars kinderen en wie rottigheid uithaalt, wordt met dodelijke blikken richting uitgang gewerkt. Luters: ,,Het is op het kneuterige af, maar dat is tegelijkertijd de charme. Het is een echt ouders-met-kinderenbad. Daarom struikel je hier niet over de gettoblasters.''

De kneuterigheid waaraan Luters refereert is inderdaad iets wat zowel het zwembadbestuur als de gemeente Breukelen koestert. ,,Dit zwembad drijft op nostalgie'', weet voorzitter Jaap Landsman. ,,De ouders van nu hebben hier vroeger leren zwemmen.'' Toen het zwembad vorig jaar gesloten moest blijven vanwege geldgebrek, kwam de gemeenschap ook gelijk in actie. Nu is het weer open.

Wie ooit op De Meent is geweest, weet direct wat met die nostalgie wordt bedoeld. Het zwembad is intiem gelegen, langs een landweg ten oosten van Breukelen, vlakbij de Loosdrechtse plassen. Vrijwel iedereen komt op de fiets, want de meeste parkeerplaatsen langs de weg worden gebruikt door schippers van de naastgelegen jachthaven. Op het zwembad zelf is een kinderbadje, compleet met zandstrand, en een kleine grasstrook. Bij het winkeltje kunnen kinderen voor 5 cent een dropje kopen. Patat bakken doen ze niet. ,,Dat geeft te veel gedonder met allerlei regeltjes'', zegt Landsman. Bijkomend effect is dat de terreur van de patatsfeer, die in veel Nederlandse zwembaden heerst, hier ontbreekt.

Christian de Kriek (18) is net als Bart Luters toezichthouder. Omdat De Meent een natuurbad is, moet hij goed opletten of er niemand kopje onder is in het donkere water. Maar de ordehandhaving blijft beperkt tot kleine stemverheffingen, bijvoorbeeld als kinderen hun speeltuigen in het water laten liggen, terwijl ze zelf al op de kant staan.

,,Laatst waren hier wat Amsterdammers'', vertelt De Kriek. ,,Die sloegen steil achterover toen Bart een rondje ging maken en zijn mobiele telefoon en portemonnee gewoon op tafel liet liggen. Dat is typisch De Meent, dat kan hier gewoon.''

De in totaal drie toezichthouders zijn in dienst van het zwembad, maar ze worden geholpen door zeker 40 vrijwilligers. De vorige beheerder van De Meent, Riet van Santen (64), woont nog steeds op het terrein. Zij hield de afgelopen 23 jaar in haar eentje toezicht en gaf vroeger ook zwemlessen. Half Breukelen kan zwemmen dankzij 'juf Riet'. Ze is inmiddels gepensioneerd, maar zit nog vrijwel dagelijks aan het zwembad, wat letterlijk gezien ook haar tuin is. Op haar vaste stek staat een stalen bordje met 'privé' erop, maar de meeste vaste bezoekers weten al: dat is het tafeltje van Riet. ,,Ach, 'positief antiek' noem ik dit zwembad altijd'', zegt ze. ,,In die 23 jaar dat ik er nu zit, is er eigenlijk nauwelijks iets veranderd. Je hoort verhalen van zwembaden in de grote steden, maar die overlast heb je hier helemaal niet. Het is ons-kent-ons.''