Opnieuw een poldersucces

De grote problemen waarin veel pensioenfondsen de afgelopen jaren verzeild zijn geraakt, vormden ongetwijfeld het krachtigste argument om dit jaar centrale afspraken te maken over loonmatiging. Vrijwel alle pensioenfondsen zullen immers in 2003 de premies sterk moeten verhogen. Die premiestijging komt voor het grootste deel voor rekening van de werkgever. Een forse loonstijging (die tot hogere pensioenaanspraken leidt) zou de pensioenfondsen voor nog grotere problemen hebben gesteld.

Dat neemt niet weg dat het toch nog een klein wonder mag heten dat het kabinet en de sociale partners erin zijn geslaagd een centraal akkoord te sluiten, waarin de vakbeweging genoegen neemt met een loonstijging die niet genoeg zal blijken te zijn om zelfs maar de koopkracht van haar achterban op peil te houden. Het zag er ook niet naar uit dat het zover zou komen. Pogingen om tot een breder sociaal akkoord te komen mislukten en over en weer vielen er harde woorden. Premier Balkenende stelde zelfs keihard dat de grootste vakcentrale asociaal bezig was en met deze polariserende taal leek hij meer op een campagnevoerende partijleider dan op de voorzitter van de minsterraad.

Maar gelukkig heeft het kabinet tijdig ingezien dat dit niet de goede toon was om tot een akkoord te komen. Uiteindelijk bleek het bereid substantiële concessies te doen en zo de bittere pil van mogelijk koopkrachtverlies voor de vakbeweging te vergulden. Het spaarloon zal grotendeels intact blijven, de Melkertbanen blijven grotendeels overeind en voor de langdurige minima bleek er zelfs een extraatje in het vat te zitten van maximaal vierhonderdvijftig euro. Alles bij elkaar genoeg om van een aanvaardbaar pakket te kunnen spreken.

Voor dit resultaat dient de vakbeweging nadrukkelijk te worden geprezen. Waar andere landen gebukt gaan onder een vaak harde loonstrijd, triomfeerde in Nederland andermaal het matigende en daarmee succesvolle poldermodel. Jammer dat de werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB de afgelopen weken iets te ver achterover hebben geleund. Zij hadden een breder akkoord en daarmee ook afspraken over een nieuwe WAO kunnen redden. Dat zat er helaas niet in, zodat een volgend kabinet weer helemaal opnieuw mag beginnen met het eeuwige WAO-probleem.