De euro is een overwinning

Le Monde

Nu twaalf EU-landen in een beweging de mijlpaal van de eenheidsmunt zijn gepasseerd, is de tijd gekomen tegen de Europese leiders te zeggen: 'Onderschat ons niet! Overschat uzelf niet!' De euro vormt voor de Europeanen een daverende overwinning. Dat is op zichzelf reeds afdoende rechtvaardiging om niet te geringschattend te doen over wat wij gezamenlijk tot stand weten te brengen. (...)

Zoals iedereen weet is de munt het beste middel om het economische en het politieke te koppelen: zij heeft betrekking op markt en soevereiniteit. Bij gebrek aan een sterke politieke wil was het anders gelopen.

Eerlijk gezegd doen de bijbedoelingen van dezen en genen er niet zoveel toe: voor het Frankrijk van François Mitterrand was het bijvoorbeeld vooral zaak te voorkomen dat het verenigde Duitsland zich van Europa zou verwijderen. (...) De euro is de bekroning van een fantastische inspanning door de Europese samenlevingen geleverd. (...)

Libération

Wij hebben op 1 januari een stap gezet die doet denken aan wat Caesar deed toen hij in 49 voor Christus de Rubicon overstak. De teerling is geworpen voor de twaalf volkeren die de euro als eenheidsmunt hebben aanvaard. De mars van Caesar op Rome was het begin van de Pax Romana die het Romeinse rijk voor meerdere eeuwen vestigde in Europa, waarbij het continent welvaart en beschaving deelachtig werden. De Europeanen zijn de herinnering aan deze gouden tijd nooit kwijtgeraakt. Ze hebben vergeefs geprobeerd haar te doen herleven in verschillende monarchistische, democratische, despotische, lees: totalitaire gedaantes.

De euro, dit waarachtige icoon van de Europese Unie, is een nieuwe incarnatie van het eeuwige eenheidsstreven van een oud continent dat wordt achtervolgd door zijn lange geschiedenis van bloedige conflicten die grotendeels zijn bezworen. Het is een vergissing in deze nieuwe Europese valuta slechts een economische gebeurtenis te zien. De euro zal mogelijk het belangrijkste politieke feit van de eeuw blijken te zijn. (...)

Financial Times

(...) Europese integratie is de afgelopen veertig jaar bepaald door elites. De gevolgen van eenwording zullen door de komst van de euro directer en universeler gevoeld worden dan voorheen. Het project zit nu in ieders broekzak. De komst van de munt zal niet noodzakelijk nieuw enthousiasme voeden voor een hechtere politieke unie. Maar het oordeel over de Europese Unie als geheel zal wel afhangen van het succes of falen van de munt. (...) De nieuwe munt is nu zo onherroepelijk als een menselijke uitvinding van deze soort maar kan zijn. Het moet nu een succes worden. Er is geen redelijk alternatief.

Süddeutsche Zeitung

(...) De verhouding van de Duitsers (en andere Europeanen) tot het geld schijnt toch praktischer en minder emotioneel beladen te zijn dan menigeen dacht. (...)

De Volkskrant

(...) Als gevolg van de euro zullen de belastingen in Europa naar elkaar toe groeien, voorspelde Duisenberg. Het belastingstelsel zou geen reden tot verhuizing van het ene naar het andere land meer mogen zijn. Wie die redenering in haar consequenties doordenkt, begrijpt dat de discussie over de hypotheekrenteaftrek in Nederland onvermijdelijk is. Nederland onderscheidt zich daarmee nadrukkelijk van omringende landen. Dit onderwerp is uit politieke overwegingen in de jongste belastinghervorming onbesproken gebleven. Het volgend kabinet zal dit taboe moeten doorbreken.

Algemeen Dagblad

(...) Of bij de ruim 300 miljoen Europeanen die vanaf gisteren de euro gebruiken ook een gevoel van gemeenschappelijke identiteit zal groeien, hangt af van de vraag of de euro de voorspelde extra economische groei zal opleveren en net zo stabiel zal zijn als de gulden en de mark. De gulden had een lange staat van dienst en een reputatie van stabiliteit. De euro kan zich deze reputatie ook verwerven. Daarvoor is wel vereist dat de deelnemende EU-landen zich ook in magere tijden van zwakke groei of neergang houden aan de spelregels die zijn vastgelegd in het Stabiliteitspact. (...)

De Standaard

(...) Nooit in de geschiedenis van Europa was de eenmaking van dit oude continent zo tastbaar. Weinig, té weinig, werd de afgelopen dagen gereflecteerd over de rol van de bouwers van dat Europa. Voor heel wat leerlingen en studenten klinken de namen van staatslieden als Robert Schuman en Jean Monnet hol in de oren. Zij, samen met vele anderen, hebben de grondslagen gelegd van dit indrukwekkende Europese verhaal.

Europa heeft geen nood aan politici die -tijdens de top van Laken- hardnekkiger discussieerden over de bagatel waar het Europese agentschap voor voedselveiligheid wel zou komen dan nadachten over de contouren van een grondwet voor Europa. Het heeft evenmin nood aan beleidsmakers die nog zo nationaal denken dat ze op de eurobiljetten geen herkenbare nationale gebouwen durfden af te drukken zoals het Parthenon of de kerk van Vézelay. Europa, het kan niet genoeg benadrukt, heeft nood aan mensen met visie en durf.(...)

Het Financieele Dagblad

(...) Maar het is de afgelopen jaren ook duidelijk geworden dat een gemeenschappelijke munt alleen niet voldoende is om van Europa een meer dynamische economische regio te maken. Ondanks de hoogconjunctuur in exportmarkt VS en ondanks de sterk gestegen aandelenkoersen, bleven belangrijke Europese landen aankijken tegen een relatief bescheiden groei en een hoge werkloosheid. Een concurrerender Europa dat, in de ogen van de Britse premier Blair, efficiënter, minder gesubsidieerd en minder sterk gereguleerd zou moeten zijn, is er maar in beperkte mate gekomen. Het voltooien van de interne markt blijft een moeizaam verlopend proces, waarbij nationale belangen voor complicaties blijven zorgen. (...)

Frankfurter Allgemeine

Wie had zich dat in het jaar 1945 kunnen voorstellen, met zijn bloeddoordrenkte slagvelden van de Tweede Wereldoorlog, de verwoeste steden en het wantrouwen tegenover het overwonnen Duitsland?

The Australian

(...) In het hart van het verbond dat euroland is, liggen de landbouwsubsidies. Die beschermen inefficiënte boeren, straffen andere, meer efficiëntere industrieën in Europa en verstoren investeringen. En ze zijn natuurlijk oneerlijk tegenover efficiënte producenten buiten euroland, in het bijzonder Australische boeren. Eén munt kan goed uitpakken voor Europa, maar één mondiaal regime van vrije handel zou goed zijn voor iedereen.

The Guardian

Veel van de twaalf landen waarvan de valuta is opgegaan in de euro hebben een deel van hun nationale identiteit opgegeven en een wezenlijk deel van hun erfgoed begraven. Zowel de Franse franc als de Nederlandse gulden heeft meer dan 600 jaar bestaan. Het kan voor deze landen niet gemakkelijk geweest zijn deze belangrijke stap te zetten. Maar geen land is gevraagd meer geschiedenis overboord te gooien dan Griekenland, waarvan de nationale munt, de drachme, in een of andere vorm meer dan 2500 jaar bestaan heeft -als je de afwezigheid van bijna een millennium (tot 1827) niet meerekent, toen Griekenland bezet was door vreemde mogendheden.

Misschien verklaart dat gebrek aan continuïteit waarom de Grieken deze keer zo weinig sentimenteel zijn over het verdwijnen van hun munt. Maar toch, de historische rol van de drachme in de evolutie van geld is zo belangrijk, dat het niet vergezocht zou zijn de nieuwe Europese munt de drachme te noemen in plaats van de euro, een woord dat vooral bedacht is om Europese nationalistische gevoeligheden te ontzien. (...)