'Een rookverbod op het schoolplein is belachelijk'

DEN HAAG - 'Pisnijdig' is CDA-kamerlid Siem Buijs over suggesties in de Tweede Kamer en daarbuiten dat hij aan het handje loopt van de tabakslobby. ,,Het zijn verdachtmakingen van mensen met een beperkt denkraam.''

Maar ex-huisarts Buijs, woordvoerder gezondheidszorg voor zijn partij, heeft de schijn tegen. Bij zijn argumentatie tegen plannen om het roken tegen te gaan, verkondigt hij vaak standpunten van de tabaksindustrie.

Zo stemde Buijs afgelopen week tegen de Tabakswet, omdat hij in de maatregelen geen evenwichtige, samenhangende aanpak kan ontdekken. Zijn motie om voor 30 miljoen gulden een grote jeugdcampagne op te zetten als tegenhanger van de succesvolle tabaksindustrie-reclame voor het roken, sneuvelde in de Tweede Kamer. Maar tegelijk stemde Buijs tegen een algemeen reclameverbod voor tabak. ,,Ik ben ervoor dat er in Nederland krasse maatregelen worden genomen tegen het roken. Maar ik ben tegen symboolwetgeving die niet kan worden gecontroleerd'', zegt hij. In het kamerdebat over de aangescherpte Tabakswet, werd Buijs onder anderen door Van Vliet (D66) frontaal aangevallen. Die zegt: ,,Ik heb er ongelooflijk veel moeite mee dat Buijs aan de ene kant roept dat preventie zo belangrijk is om jongeren van het roken te weerhouden en hij aan de andere kant niets van het wetsvoorstel durft te steunen, omdat hij bang is dat de tabaksindustrie niet meer sympathiek tegenover zijn partij staat.''

Twee emeritus-hoogleraren -in kindergeneeskunde en longziekten- en een hoogleraar in de klinische oncologie- uitten eind vorig jaar twijfels over Buijs' politieke integriteit. In een brief in Trouw suggereerden zij dat Buijs zich laat leiden door contacten met de (inmiddels oud-)directeur Jan Schipper van Philip Morris. Schipper zat in de commissie die voor het CDA de kandidatenlijst voor de kamerverkiezing van 1994 opstelde. Buijs kwam toen op een verkiesbare plaats.

Buijs zegt dat hij Schipper destijds niet heeft gesproken. ,,Wel heb ik hem ontmoet toen ik in 1999 samen met mijn CDA-collega Wim van de Camp op uitnodiging van Philip Morris een bezoek bracht aan de fabriek. Daar was toen de hele Nederlandse tabaksindustrie bij aanwezig. Ik heb de afgelopen jaren misschien één of twee keer iemand van de tabaksindustrie ontvangen. Maar ik heb onlangs ook gesproken met voorzitter Nijpels van de niet-rokersorganisatie CAN, overigens ook iemand met een vrij beperkt denkraam.''

Van de Camp zei over het CDA-bezoek aan Philip Morris, dat u beiden daar duidelijk had gemaakt dat de standpunten van de industrie zouden worden getoetst aan die van 'de tegenpartij', zoals de Stichting Volksgezondheid en Roken. Bent u daarna nog bij Stivoro langs geweest?

,,Nee. Op de één of andere manier heeft directeur Prins van Stivoro al een bepaald vooroordeel tegen mij. Ik ga mezelf daar niet opdringen. Ik krijg trouwens veel informatie van Stivoro per post. Daarnaast bezoek ik congressen van longartsen en het Astma Fonds. Ik heb mijn contacten in het veld.''

In de Tweede Kamer wordt u neergezet als de man die niets ziet in maatregelen tegen het roken te ontmoedigen.

,,Ja, pisnijdig ben ik daarover. Wie heeft dit voorjaar in de Tweede Kamer bij de behandeling van de begroting van Volksgezondheid gezegd dat er veel geld moest komen voor een campagne tegen het roken? Dat was Buijs. Wie heeft er gezegd dat de stoppen-met-rokenpil Zyban vergoed moet worden? Buijs.''

Maar u bent tegen de Tabakswet: met een reclameverbod, een regeling voor roken op de werkplek, met verkoopbeperkingen.

,,Ik geloof niet in geboden of verboden. Ik heb een andere visie op gedragsbeïnvloeding. Ik denk dat deze wet een symboolwet is. Een rookverbod op schoolpleinen! Is er nou echt iemand die gelooft dat zo'n maatregel kan worden gehandhaafd? Dan maak je je toch belachelijk!''

De handhaving van een algemeen reclameverbod is niet zo moeilijk. Zo'n maatregel maakt ook duidelijk dat een overheid serieus werk maakt van een ontmoedigingsbeleid.

,,Helemaal mee eens. Maar een betrouwbare overheid laat met werkelijk doeltreffende maatregelen zien dat het haar ernst is. De tweede Tabaksnota met nieuwe plannen blijft echter op de plank liggen omdat minister Borst in het kabinet geen geld loskrijgt. Dat is toch ongeloofwaardig. En ook ik vind een drastische reclamebeperking noodzakelijk, maar een totaalverbod is moeilijk te handhaven. Ik zie veel meer in zelfregulering. Bovendien, tabaksreclame is vooral om rokers te binden aan een merk. Niemand gaat roken door reclame.''

De industrie zelf de reclame laten regelen, is dat zo'n krasse maatregel?

,,Nou ja, voor mij is een algemeen reclameverbod bespreekbaar, mits dit onderdeel is van een groter samenhangend pakket van maatregelen.''