VS kweken in Den Haag begrip voor raketschild

DEN HAAG - Met een rondreis langs de Navo-partners probeert een Amerikaanse diplomatieke delegatie deze week in Europa meer begrip te kweken voor het omstreden raketschild waarmee president Bush zich wil beveiligen tegen 'schurkenstaten'.

De Amerikanen proberen de irritatie weg te nemen door 'goed overleg' te beloven. ,,We zijn hier niet om onze visie op te dringen, maar vooral om te luisteren naar de bondgenoten'', zei de leider van de delegatie, Mark Grossman, gisteren op zijn ambassade in Den Haag.

De kritiek van de meeste Europese landen, inclusief Nederland, komt erop neer dat Washington Rusland tegen zich in het harnas dreigt te jagen, door met het hoog technologische National Missile Defense-programma te morrelen aan oude ontwapeningsverdragen. Eind deze week doet de VS-delegatie ook Moskou aan.

Minister de Grave van defensie en een ambtelijke delegatie van buitenlandse zaken kregen geen concrete voorstellen voorgeschoteld over gewenste Europese bijdragen aan de miljardeninvesteringen voor het raketschild, of over de bouw van extra detectiesystemen op Europese bodem. De eerste opdracht die de Amerikanen zich hebben gesteld is Europa te overtuigen van het nieuwe gevaar uit landen als Noord-Korea, Iran en Irak, die beschikken over aanvalsraketten met een steeds langere, zelfs intercontinentale dracht.

Grossman: ,,We moeten beseffen dat 2001 niet te vergelijken is met 1972. De Rus is geen vijand meer. Maar daar staat een grotere verspreiding van rakettechnologie over de wereld tegenover. We moeten samen nadenken over deze nieuwe dreigingen.'' Pas als Europa de nieuwste Amerikaanse analyse volgt kan Washington echt zaken gaan doen met de Navo-partners, is de filosofie.

Nederland neemt samen met de Duitsers een bijzondere positie in omdat dit de enige twee Europese Navo-landen zijn die meewerken aan de modernisering van de Patriot-luchtverdedigingsraket. De nieuwe Patriot moet straks naast vliegtuigen ook vijandelijke aanvalraketten met een korte dracht kunnen onderscheppen. Dat is niet vergelijkbaar met de wapens van het Amerikaanse schild, die in hogere luchtlagen opereren. Maar volgens de VS-delegatie kan het gemoderniseerde Patriot-systeem tegen tactische ballistische raketten wel 'aanvullend' zijn voor het ruimteschild.

Het kabinet praat de komende weken over de Amerikaanse plannen aan de hand van een analyse van De Grave. De minister wil niet alleen zorgvuldig Amerikaans-Russisch overleg, hij waarschuwt ook dat zijn budget te klein is voor een Nederlandse bijdrage. De delegatie uit de VS suste gisteren dat de geldkwestie nog lang niet aan de orde is.