Winkeliers mogen zelf dief gaan beboeten

ROTTERDAM - Enkele honderden winkeliers in het Rotterdamse centrum mogen vanaf dit najaar zelf winkeldiefstallen afhandelen, zonder dat de politie eraan te pas komt. Het experiment geldt alleen voor meerderjarige gelegenheidsdieven en wordt na een halfjaar geëvalueerd.

De proef is bedoeld voor mensen die voor het eerst een winkeldiefstal plegen. De winkelier kan afzien van aangifte, als de dief besluit het product alsnog te kopen. Hij moet dan wel een nog nader te bepalen verhoging betalen, een soort boete. Als het om minderjarigen gaat of agressieve dan wel notoire winkeldieven moet de politie wel inschakeld worden.

Met het experiment hopen politie en justitie hun werkdruk enigszins te verlichten. De belangenorganisatie van de winkeliers in de binnenstad steunt de proef, die in oktober begint. Het Platform Detailhandel, de landelijke organisatie, vindt daarentegen dat politietaken bij de overheid horen en niet bij het bedrijfsleven. Volgens een woordvoerster van Justitie is er een jaar voorbereiding aan het experiment voorafgegaan.

Justitie beweert dat de maatregel juridisch 'waterdicht' is, ondanks de kritiek van enkele Rotterdamse advocaten, die het experiment als onwettig bestempelen. Winkeldiefstal is een strafbaar feit en volgens het wetboek moet er een rechter aan te pas te komen om een verdachte te berechten, zo vinden zij. Maar de justitiewoordvoerster houdt vol dat een strafbaar feit ook minnelijk geschikt mag worden. ,,Bij een aanrijding gebeurt het regelmatig dat betrokkenen de schade onderling regelen, ook al is één van hen door het rode licht gereden.''

Een ander punt van kritiek betreft de dreigende rechtsongelijkheid, als winkeliers op eigen houtje schadevergoedingen gaan bedingen. Justitie werkt daarom aan een tarievenlijst, waaraan de ondernemers zich dienen te houden. Er komt waarschijnlijk een standaardboete, zoals bij zwartrijden, mits het om goederen van betrekkelijk geringe waarde gaat.

Het is niet de bedoeling dat winkeliers inzage krijgen in computerbestanden van politie en justitie, om zo te controleren of iemand al vaker een winkeldiefstal heeft gepleegd. Justitie benadrukt dat er een apart registratiesysteem komt, dat mede door de winkeliers zelf gevoed moet worden. Als een winkeldief zich niet wil of kan legitimeren, dient de ondernemer alsnog de politie te bellen.

De middenstand in Rotterdam verwacht veel van het experiment, zegt de belangenorganisatie. Winkeliers moeten nu meestal lang wachten tot hun aangifte in behandeling is genomen. Bovendien zitten ze vaak met een beschadigd artikel dat ze niet meer kunnen verkopen. Als de proef slaagt, wordt de regeling waarschijnlijk in het hele Rijnmondgebied van kracht.