Kronkelen en klappen in het klaslokaal

HOORN - De opkomst van een 'muisarm-generatie' dreigt als kinderen niet tijdig begeleiding krijgen bij hun motorische ontwikkeling, zeggen deskundigen. De tweede internationale rsi-dag, vandaag, staat in het teken van de basisschool. ,,We moeten kinderen niet gedresseerd achter hun tafeltje zetten.''

Ruim twintig kinderen tikken in de klas op hun tafels, kronkelen zich in de raarste bochten en duiken grijnzend naar de grond. Zou de juf even weg zijn? Integendeel: ze staat voor de klas en geeft de kinderen de opdracht om het te doen. De vreemde bochten zijn dan ook kinderlichamen die achtereenvolgens de letters 'P', 'A' en -'een heel moeilijke'- 'B' uitbeelden. En het tikken en klappen is een manier om ritme te krijgen, maar ook om na een drukke pauze weer geconcentreerd te raken.

Voor Merel Zeij, die drie dagen per week de scepter zwaait over groep zes van de Hoornse basisschool Jules Verne, is bewegen in de klas geen verstoring van de orde. Althans, zolang het onder haar regie gebeurt. ,,De kinderen moeten vaak zo lang in dezelfde houding zitten, bijvoorbeeld als ze schrijven of sommen maken. Ze hebben een korte spanningsboog.''

Andere leraren zouden misschien vrezen dat je op deze manier leerlingen, die toch al zo beweeglijk zijn, helemaal de gordijnen injaagt. ,,Ik denk dat als je geen orde kunt houden, iedere les moeilijk wordt'', zegt Zeij. ,,Maar mijn ervaring is dat de kinderen juist weer geconcentreerder aan het werk kunnen.''

Weten de kinderen eigenlijk wel wat rsi -de afkorting van repetitive strain injury, ook wel muisarm genoemd- is? ,,Dat je met de muis veel doet en dan moe wordt in je armen'', zegt een meisje. ,,Je binnenvel wordt anders, niet goed'', vult Zelal aan. ,,Dat heb je goed uitgedrukt: het heeft effect op je spieren'', reageert de juf. Zeij, na de opvoeding van haar kinderen een jaar geleden weer begonnen in het onderwijs, had zelf al de gewoonte de kinderen iedere dag minstens twee keer even kort te laten bewegen.

De school heeft vrijwel uitsluitend allochtone leerlingen, die thuis weinig van de Nederlandse taal meekrijgen. ,,De oefeningen die wij doen, zijn ook goed voor hun taalvaardigheid. Je laat ze bijvoorbeeld iets doen zonder dat je het voordoet, en zo ervaren ze de betekenis van begrippen als 'voor' en 'achter'. Dat werkt vaak nog veel sterker dan wanneer je het op het bord schrijft. Of ik noem getallen en zij moeten gaan zitten als het een even getal is, en gaan staan bij een oneven getal. Ook voor hun sociaal-emotionele ontwikkeling is het goed. Je geeft ze een gevoel van eigenwaarde: dit kan ik. Ze spreken op school een andere taal dan thuis, maar de taal van het lichaam is voor iedereen hetzelfde. Ik wil ze duidelijk maken dat niets te gek is, in plaats van ze te dresseren om achter hun tafeltje te zitten.''

Via uitgeverij Fysio Educatief kwam Veij in contact met 'De klas beweegt', een methode om leerlingen in de basisschool goed te laten bewegen -inspanning en ontspanning- met onder meer als doel om rsi zo vroeg mogelijk aan te pakken. Nu gebruikt ze de bijbehorende kalender met oefeningen. De kalender, voor iedere groep anders, geeft iedere maand oefeningen rond een thema.

,,Deze maand is dat 'stevig geworteld: stabiliteit' met oefeningen zoals het genoemde uitbeelden van letters en een opdracht waarbij de leerlingen zich per paar aan elkaar vasthouden. Veij: ,,Je moet aanvoelen welke oefening het beste is op een bepaald moment. Vóór een rekenles gaan we niet veel lawaai maken, dan zijn ze veel te druk. Na zo'n geconcentreerde les vinden ze een paar schouderoefeningen heerlijk.''