Is dyslexie een groot maatschappelijk probleem?

Dyslexie is een kinderkwaal van de achterblijvertjes in de klas. Dyslexie is domheid in een interessant jasje dat 'woordblindheid' heet. Dyslectici zijn gewoon lui.

Naast deze vooroordelen, kampen dyslectische mensen met veel problemen. Zij verdwalen op de landkaart van de taal. Het leren van 'droge' feiten is een enorme opgave, net als het concentreren op een schijnbaar eindeloze tekst. En de ondertiteling bij films gaat veel te snel.

Reden voor de Stichting Ideële Reclame (Sire) om een campagne te beginnen onder het motto 'Dyslexie vraagt even aandacht'. Want, aldus Sire: 'Dyslexie is een groot maatschappelijk probleem'.

Is dat zo?

,,Ik vind van wel', zegt prof.dr. A. Ruijssenaars, hoogleraar orthopedagogiek aan de universiteit Leiden. ,,Het doel van onderwijs is toch om kinderen in ieder geval te leren lezen en schrijven. En dat lukt bij twee procent van de kinderen niet, of niet goed. Dat is alleen al een enorm verlies aan kapitaal.

Een op de tien mensen blijft achter met lezen, maar echt hardnekkige dyslexie komt voor bij één op de vijftig mensen. In onze informatiesamenleving hebben zij een groot probleem. Gebruik van computer, van e-mail -allemaal obstakels die nauwelijks te omzeilen zijn. Ze hebben niet alleen problemen met lezen, ze kunnen ook niet goed de hoofd- en bijzaken en de details in een tekst onderscheiden.'

Wat is de oorzaak?

,,Het is een stoornis in de manier waarop we informatie verwerken. De oorzaken zijn niet helemaal duidelijk, maar waarschijnlijk lichamelijk. Zuiver psychologische oorzaken als stress of opvoeding zijn uitgesloten.'

Wat kunt u voor dyslectici doen?

,,Ik werk nu met een meisje van 19 jaar. Ze doet een hbo-opleiding, maar maakt steeds 'stomme' fouten bij het schrijven en heeft twee of drie keer zoveel tijd nodig om teksten te lezen. Zij voelde zich dom en twijfelde aan haar inzet. Wij hebben met lees- en spellingonderzoek vastgesteld dat ze dyslectisch is en een intelligentie-onderzoek gedaan waarop ze heel hoog scoorde. Dat was een enorme opluchting voor haar. Nu gaan we met elkaar kijken wat voor haar de beste manieren zijn om toch te kunnen lezen en studeren.'

Zijn daar trucs voor?

,,Sommige studenten gebruiken een scanner, waarbij een computer de tekst voorleest. Of ze laten bij de blindenbibliotheek tekst inspreken op een bandje. Anderen weten hoe ze belangrijkste woorden uit alinea's kunnen oppikken, of laten uittreksels maken door kennissen.'

Zijn zij geholpen met zo'n campagne?

,,Dyslexie wordt bij kinderen nu redelijk onderkend, maar bij volwassenen minder. Die gaan daardoor vaak vermijdingsgedrag vertonen; ze mislukken dan in hun studie of baan. Terwijl er veel gewonnen is als men het snel herkent en er tijd in investeert. En als de omgeving er rekening mee houdt, voor aanpassingen zorgt zoals een spraakgestuurde computer op het werk of meer tijd voor een examen, hoeven dyslectici niet vast te lopen.'

Dan moeten dyslectici er wel zelf voor uitkomen.

,,Ja, het moet van twee kanten komen. Maar dat durven ze misschien beter na zo'n campagne.'