Enquête parlement lijkt van de baan

DEN HAAG - Binnen de PvdA is steeds minder steun te vinden voor het houden van een parlementaire enquête naar de val van Srebrenica in 1995. De kans dat na het rapport van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (Niod), mogelijk eind dit jaar, nog een enquête wordt gehouden lijkt daarmee voorgoed van de baan.

De voorstanders van het houden van een parlementaire enquête, CDA, D66, GroenLinks en SP, verkeren in een minderheid. De VVD heeft er nooit voor gevoeld. Cruciaal is de positie van de PvdA.

Tot nu toe heeft de fractie aangegeven de vraag of er wel of niet een enquête dient te worden gehouden, pas te willen beantwoorden nadat het Niod zijn rapport heeft gepubliceerd. Maar nu is al duidelijk dat PvdA-fractievoorzitter Melkert en buitenland-woordvoerder Koenders weinig voor een enquête voelen. De enige bekende voorstander binnen de PvdA-fractie is defensie-woordvoerder Zijlstra. Maar hij zegt desgevraagd 'alleen te staan met zijn standpunt'. Ook premier Kok voelt er niet veel voor.

Het Niod verklaarde dinsdag het sinds 1996 lopende onderzoek opnieuw met enkele maanden tot een halfjaar uit te willen stellen. Dit omdat de Joegoslavische autoriteiten bereid zijn Niod-medewerkers inzage te geven in archieven in Belgrado. Het Niod wil 'uiterlijk' eind dit jaar het rapport afronden. Daarna volgt een kabinetsstandpunt.

De parlementaire afhandeling van het rapport wordt vervolgens een lastige procedurele kwestie. Er kleven ook politieke gevoeligheden aan. In maart 2002 zijn er gemeenteraadsverkiezingen gehouden en begin mei kamerverkiezingen. Het Srebrenica-drama en het Niod-onderzoek vereisen een zorgvuldige parlementaire afhandeling. Srebrenica blijft explosieve stof en PvdA en VVD hebben er geen belang bij dat deze gevoelige snaar wordt geraakt in de verkiezingscampagne.

Een debat vlak na de kamerverkiezingen is ook moeilijk. Het kabinet is dan demissionair. De kabinetsformatie en het zomerreces nemen enige maanden in beslag. Het debat uitstellen tot het najaar van 2002 stuit op het bezwaar dat die vertraging van weinig respect getuigt voor het onderzoekswerk van het Niod naar een van de belangrijkste naoorlogse gebeurtenissen in Europa.

D66-vicefractievoorzitter Bakker, voorzitter van de gelijknamige parlementaire commissie die onderzoek deed naar het Srebrenica-drama, hoopt dat een kamerdebat toch tussen de raads- en kamerverkiezingen kan worden gehouden. Maar dan moet het Niod het rapport wel in november dit jaar presenteren en niet in december. Mocht het nog tot een parlementaire enquête komen, dan is het uitgesloten dat dit vóór 2002 kan worden afgerond, verwacht Bakker.