Chanten als siroop voor de ziel

Hij is een 'must' voor wie aan yoga doet. De muziek van Krishna Das zweefde al enige jaren door de yogacentra in Nederland, nu mogen de cursisten met hem chanten: het voortdurend herhalen van de naam van Vishnu, het goddelijke. En ze staan in de rij, met kussen en zonder schoenen.

Zijn naam doet denken aan een zweverige yogaleraar, maar Krishna Das is vooral Amerikaans. Hij draagt een baseballpet, een geblokt vest en een zonnebril. En hij is succesvol: in Amerika trekken zijn 'chanting-sessies' meer dan duizend bezoekers per keer. Zelfs Madonna en Sting zouden door hem geïnspireerd worden, meldt het promotiebureau.

Met die inspiratie valt het wel mee, zegt Krishna Das (55) lachend. Hij vroeg voor de gein aan Sting of die mee zou willen zingen op een eerdere cd. Madonna zocht voor haar film, waarin ze zelf een yogalerares speelt, iemand die haar kon leren chanten. En dat kan Krishna Das, het is zijn lust en zijn leven.

Met zijn nieuwste cd 'Breath of the Heart' is hij naar Nederland gekomen. Volgens de fans is hij een echte 'must'. Talloze yogabeoefenaars kennen zijn muziek van hun diepe meditaties tijdens de yogales. Keurig staan ze dan ook om halfacht 'savonds voor de deur van het theater De Loods op het Amsterdamse Prinseneiland. Met kussen, de schoenen gaan snel uit. Het team van Krishna Das, een groep jongeren, heeft zich aangepast; de meisjes dragen een lange kleurrijke sari, de jongens lopen rond in wit linnen. Krishna Das blijft onopvallend: nog steeds draagt hij een gewoon rood T-shirt, de pet en zonnebril zijn verdwenen. Een A4'tje wordt uitgedeeld. De tekst daarop is voor een leek onbegrijpelijk. Maar volgens Krishna Das -die zich boeddhist noch hindoe noemt- kennen we deze taal wél. ,,Het is de naam van ons echte zelf.''

De cursisten smullen van twee uur lang reciteren van Shree Raa Jaya Raa Jaya Jaya Raa Seetaraam Seeteraam. Wat is de kracht van deze yoga-goeroe? Hij gebruikt niet de typisch Indiase muziekinstrumenten en zingt ook niet op de traditionele wijze. Blues brengt hij, maar dan als chant. Ook heeft hij een warme stem die je niet snel vergeet. Voor wie de tekst niet begrijpt is het alsof Krishna Das treurig zingt over een verloren liefde. Maar hij zingt niet over het vleselijke, wel over het geestelijke verlangen. ,,Naar de liefde van God'', zegt hij. ,,Vierentwintig uur per dag wil ik in die liefde zijn. Blues gaat over iets willen hebben wat je niet hebt.'' Het hoe en waarom van dit verlangen vind je op zijn cd niet terug. Zijn liederen vormen een lange reeks lofzangen op de god Vishnu.

Een kerkorgel gebruikt hij, net als bas, viool, Afrikaanse trommels en accordeon. De laatste twee klinken ook bij de sessie waarvoor op de eerste avond al 150 mensen zich hebben opgegeven. ,,Ik doe veel aan yoga'', vertelt Mumtaz, een van de deelneemsters. ,,De muziek van Krishna Das kende ik van mijn poweryoga. Ik vond het hartstikke mooi en dacht: hier moet ik bij zijn. Je kunt hem nu in levenden lijve zien optreden.''

Maar Krishna Das wil juist niet optreden, hij wil sámen met het publiek chanten. ,,De mensen moeten het geloof krijgen dat ze het geluk in zichzelf kunnen vinden.'' Door de zang kan ook hij de 'gesloten plekken in zijn hart bereiken'.

In de jaren zeventig trok Krishna Das, toen nog gewoon Jeffrey Kagel, voor drie jaar naar India. Hij ontmoette daar zijn spiritueel leider Maharaj-ji, die hem leerde Hare Krishna te gaan chanten. ,,Sommige mensen zongen 24 uur per dag.'' Een van de chantende Indiërs flirtte met een westerse vrouw, waardoor de groep zangers uit de tempel werd gezet. Krishna Das kreeg de taak om door te blijven zingen. ,,Daar leerde ik dat het zingen me in mezelf brengt'', zegt hij. ,,Het is als een siroop met een medicijn. Je proeft de zoetigheid en wordt er beter door.'' De cursisten smullen ervan. ,,Het is niet de muziek, maar waar de naam vandaan komt'', merkte hij eerder op. Het publiek kijkt en luistert gebiologeerd naar de Amerikaan. De echte diehards onder de yogabeoefenaars sluiten al snel hun ogen op zoek naar zichzelf. Sommigen bewegen mee op het ritme van de Afrikaanse trommels. ,,Een vriendin zei tegen me dat ik hem móest zien. Maar ik kende hem helemaal niet'', zegt Mineke Bron uit Utrecht. ,,We zaten in de trein, met al die drukte. Mijn vriendin gaf me zijn cd.'' Even sluit ze haar ogen. ,,Echt, ik voelde alles wegstromen. Ik kon tot mezélf komen.''

Is Krishna Das een must of niet? De yogaliefhebbers laten zich graag door hem naar de Verlichting dragen. Voor de overige deelnemers zit er weinig anders op dan te luisteren naar zijn liederen. Tien minuten luisteren gaat nog wel, maar twee uur proberen mee te murmelen met een onbegrijpelijke taal voelt als een prestatie. De zaal vult zich met 'Hare Raama Hare Raama Raama Hare Hare Hare Krishna Hare Krishna Krishna Krishna Hare Hare' .

Onderaan de pagina staat het laatste nummer: de grote heer Shiva die leeft op de banken van de Ganges 'Vishwaanaata Gange'. Dat er geen verhaal in zit is niet erg, meent Krishna Das. ,,Het zingen helpt om alles los te laten'', belooft hij. Na een halfuur chanten verschijnen de eerste gelukzalig glimlachende gezichten. Op adem komen is er niet bij, evenmin als de benen strekken. Tientallen malen wordt hetzelfde zinnetje herhaald, telkens een andere melodie, dan weer met trommel, dan weer zonder. Eerst zingt Krishna Das, daarna het publiek. De deelnemers moeten hun problemen laten voor wat ze zijn en vooral geconcentreerd chanten.

,,Al je problemen kun je oplossen'', zegt Krishna Das. ,,Want het probleem zit niet in de dingen zelf, maar wel in wat wij van die dingen verwachten. Ieder mens heeft ergens honger naar. Hoe bevredig je die behoefte? Je kunt alleen gelukkig zijn als je kunt loslaten. Dat is moeilijk, tenzij je je ergens aan vast kunt houden.''

Een vrouw in de hoek van de zaal gaat staan om te dansen. Ook een andere vrouw, klein en helemaal in het zwart, staat op -maar dan om naar buiten te gaan. ,,Poeh, even de benen strekken'', verzucht ze. Ze steekt snel een sigaret op. Ook zij is meegenomen door een vriendin en ook aan haar is verteld dat ze dit móest zien. Maar ja, aan yoga doet ze niet en chanten is haar onbekend. ,,Het is leuk voor ze, maar ik ben niet zo'n groepsmens. Ik heb de nummers liever alleen op cd, zing ik thuis wat mee. Maar dit doet me niet zoveel.'' Ze gaat weer naar binnen. ,,Nog even chanten.'' Waarna ze al snel weer terugkomt. Met haar vriendin. ,,We hebben het nu wel gezien.''