Nieuwbouw Bijlmer lijkt junkendomein

Laagbouw zonder onoverzichtelijke steegjes moest junks en dealers uit Amsterdam-Zuidoost verdrijven. Maar in de 'Bijlmer nieuwe stijl' neemt het probleem van de 'ongenode gasten' alleen maar toe.

AMSTERDAM - ,,Als burgemeester Job Cohen 's avonds een rondje met ons door de wijk zou lopen, dan had hij die allang tot rampgebied verklaard'', zegt Jenny van Dalen, buurtbewoner en fractielid van de deelraad Leefbaar Zuidoost.

De bekende honingraatflats in de Amsterdamse Bijlmer hebben veelal plaatsgemaakt voor luxe appartementen. Tussen de flats komt steeds meer laagbouw te staan. De oplossing voor het groeiende aantal junks lijkt deze planologische ingreep niet te bieden. Wat een aantrekkelijk woongebied voor jonge gezinnen had moeten zijn, is steeds meer het domein geworden van zwervers en junks, die aan de rand van de 'nette delen' van de wijk bivakkeren.

Het 'opjaagbeleid' van de junks in Amsterdam en omliggende steden is volgens Van Dalen de grote boosdoener. ,,De aanzuigende werking die de wijk op dealers en junks heeft, tast de leefbaarheid van de wijk ernstig aan'', vindt ze.

Schattingen van het aantal gebruikers en zwervers lopen uiteen van 500 tot 1000. Zuidoost heeft dan ook te kampen met de overloop van junks en dealers uit het centrum van Amsterdam, Utrecht, Hilversum en andere omliggende steden. De leegstaande flats aan de rand van de nieuwbouw vormen een waar 'dealersparadijs'. ,,Hier worden door de kleine pakkans goedkope drugs aan de man gebracht'', vertelt Van Dalen. Tussen de gesloopte flats moeten nieuwe aantrekkelijke huizen verrijzen. Voorlopig is het alleen de hindoestaanse school die de grauwe vlakte kleur geeft.

Nu een groot aantal flats gesloopt is, hebben de junks bezit genomen van de aangrenzende 'nette buurt', de Vogeltjeswei. Door intensievere politiecontrole na aanhoudende klachten van buurtbewoners, is een deel van de ongewenste gasten inmiddels weer vertrokken naar het Bijlmerpark. In de groene beschutting staan groepjes junks met crackpijp en andere attributen in de aanslag. ,,Niet bepaald een park om je kinderen te laten spelen'', zegt Van Dalen. In het voorjaar staan er complete hutten in de bosjes, gebouwd van houten platen en afdekplastic, weet zij. Maar met het invallen van de herfst lijkt er een einde gekomen aan het kamperen in het park. Ook de plantsoenendienst heeft hier een steentje aan bijgedragen. De bosjes achter de opvang, waar daklozen en junks verpleegkundige en psychische hulp kunnen krijgen, zijn voor een deel gekapt. Junks en zwervers moeten nu verderop in het park beschutting zoeken.

Pieter de Groot, coördinator bij de opvang, is niet blij met het kappen van de struiken. ,,Je ziet dat de junks zich nu weer verspreiden over de wijk. Ik heb ze liever op één punt, vlak om de hoek.'' De Groot hekelt dan ook het 'schizofrene beleid' ten opzichte van junks en daklozen. Zij worden overal verjaagd. Maar waar moeten ze heen?

Populistische maatregelen als 'zero tolerance' werken niet volgens De Groot. ,,De behoefte die sommige mensen aan dope hebben kun je niet zomaar uitroeien.'' Volgens hem zijn het vooral junks en dealers van buiten Zuidoost die de meeste problemen veroorzaken. Een mogelijke oplossing zou volgens hem zijn om alleen de vaste gebruikersgroep uit Zuidoost toe te laten en de junks van buitenaf te weren.

Volgens Van Dalen schiet de hulp 'ernstig tekort'. ,,Dit is niet de schuld van de hulpverleners maar van de overheid. De aanpak door de politie is een lachertje. Meestal rijden ze gewoon langs en komen ze niet eens hun auto uit. De overheid moet niet alleen investeren in steen, maar ook in mensen. Het lijkt zo onderhand een gebed zonder einde.''