'Washington gedoogde chemische oorlog Irak'

NEW YORK - De Verenigde Staten hebben Irak in de jaren tachtig actief geholpen stand te houden in de oorlog tegen Iran, terwijl de inlichtingendiensten in de VS wisten dat Bagdad chemische wapens gebruikte.

De militaire inlichtingendienst leverde, zo meldde gisteren The New York Times, Irak ook gedetailleerde informatie over de troepenbewegingen, hielp veldslagen mee voorbereiden, stelde plannen mee op voor bombardementen en bracht in kaart hoe succesvol de bombardementen waren. Het was geen geheim dat de VS onder toenmalig president Reagan Saddam Hoessein hielpen toen hij de oorlog tegen Iran -van 1981 tot 1988- dreigde te verliezen. Maar algemeen werd aangenomen dat die steun alleen bestond uit satellietfoto's van de frontlinie.

Publiekelijk veroordeelden de Amerikanen het gebruik van chemische wapens door Irak, bijvoorbeeld tegen de Koerden in eigen land in 1981. Maar achter de schermen maakten de VS geen bezwaar. ,,Het gebruik ervan tegen militaire doelen werd als onvermijdelijk gezien in de Iraakse strijd om te overleven'', erkent een oud-militair in de krant.

Amerika wilde destijds beslist dat Irak overeind bleef. Anders zou Iran met zijn islamitische revolutie Koeweit en Saoedi-Arabië en hun olie gaan bedreigen. Minister van buitenlandse zaken Colin Powell was toen veiligheidsadviseur. Hij noemde het bericht in een reactie 'helemaal fout'.

Het nieuws is opmerkelijk omdat de afgelopen weken zowel president Bush als de nationale veiligheidsadviseur Rice het gebruik van gifgassen in de oorlog tussen Iran en Irak geregeld aanhaalden als bewijs hoe gevaarlijk het huidige Iraakse bewind wel niet is. Die wandaden moeten een oorlog rechtvaardigen om dat regime omver te werpen.

Tegelijkertijd blijft de regering-Bush tegenstrijdige signalen afgeven over een oorlog tegen Irak. The Washington Post onthulde een memo van defensieminister Rumsfeld dat de VS kwetsbaar zijn voor aanvallen met kruisraketten vanuit onder meer Irak. Rumsfeld ziet niets in nieuwe wapeninspecties in Irak. Maar een 'hoge bron' in de regering zei dat de VS wel op zulke nieuwe inspecties moeten hameren. Volgens de chef van de VN-wapeninspecteurs, Hans Blix, zal de invasiedreiging mogelijk contraproductief werken. Bagdad zou inspecties dan toch als zinloos ervaren, zei Blix. Irak heeft de VN overigens opnieuw technisch overleg over die inspecties aangeboden.

Een tegenvaller voor Washington is dat Moskou een economisch samenwerkingsakkoord van 40 miljard euro met Irak wil sluiten. Eerder kondigde Moskou al een samenwerking met Iran aan. De komende week wordt bovendien de Noord-Koreaanse president in Moskou verwacht. President Poetin flirt zo met alle drie de landen die Bush in zijn 'as van het kwaad' opnam.