Stoelen die tot de verbeelding spreken

'Die zit! Zitcultuur door ontwerpers en beeldend kunstenaars' is tot en met 4 februari te zien in Centrum beeldende kunst/artotheek Rijnmond, Nieuwe Binnenweg 75, Rotterdam. Open di-do 12-17, vrij 12-21, za 10-17 en zo 12-17uur.

Vorig jaar 'dwong' ze vijf Rotterdamse kunstenaars al om samen te werken met textielontwerpers, wat resulteerde in de expositie 'Tactiel'. “Daar zijn ook hele mooie blijvende contacten uit voortgekomen”, vertelt Deen. Nu staat de expositieruimte van het Centrum beeldende kunst, waarmee de artotheek voordeurdeler is, vol met stoelen van bekende ontwerpers, gecombineerd met kunstwerken uit de collectie van de artotheek die 'iets' hebben met zitten of interieur.

Op het eerste gezicht heeft de expositiezaal wel iets weg van een meubeltoonzaal. In de etalage trekken stoeltjes van Philippe Starck de aandacht van het passerende publiek. Deen heeft nog geen mensen binnen gekregen die op zoek waren naar een bankstel. “Wel omgekeerd. Sommige vaste bezoekers van de artotheek verkeerden in de veronderstelling dat ze de geëxposeerde stoelen ook konden lenen. Maar dat zit er helaas niet in, anders had ik natuurlijk zelf onmiddellijk die echte Le Corbusier van bijna zesduizend gulden voor een jaartje geleend voor 80 gulden.”

Deen was aanvankelijk van plan de expositie over 'zitcultuur' in te richten in een meubeldesignwinkel. Maar in de praktijk bleek dat lastig te realiseren. Dan moeten de stoelen maar hier komen, bedacht ze. Bij De Kern Interieurarchitectuur in Rotterdam hadden ze daar wel oren naar. De keuze voor De Kern lag volgens Deen voor de hand, omdat deze zaak veel stoelen en banken van topontwerpers als Starck, Gerard van den Berg, Jan des Bouvrie en Charles Eames in de collectie heeft. “Zelfs de stoel van Gispen kun je daar bestellen, hij wordt nog steeds geproduceerd.”

DORA DOLZ

Deen heeft zelf de combinaties gemaakt. Alle kunstwerken komen uit de eigen collectie. Absolute blikvanger is het kolossale en kleurrijke zitobject van kunstenares Dora Dolz, van wie ook verschillende schilderijen en een tapijt zijn te zien. Van haar schilderij 'Eetkamer' kun je op je gemak genieten in een fauteuil van Armgardt of van Gerard van den Berg. Maar veel bezoekers grijpen de kans aan om eindelijk eens in de echte Le Corbusier neer te ploffen.

Dat de stoel niet alleen vormgevers bezighoudt, maar ook tot de verbeelding spreekt van kunstenaars, blijkt uit de vele kunstwerken waarop stoelen figureren. Christa Deen selecteerde werken van onder anderen Kees Spermon, Hans van de Pennen en Roel Meelkop en combineerde die met meubels die daar qua kleur, beeld of uitstraling mee harmoniëren. Soms ligt dat er dik bovenop, een andere keer ontgaat je in eerste instantie waarom gekozen is voor een bepaalde combinatie.

Deen heeft inmiddels gemerkt dat door deze aanpak kunstwerken die zelden of nooit worden uitgeleend, nu ineens tot de verbeelding gaan spreken. Zo is het bruinrode schilderij van Mathieu Ficheroux 'Stoel en kwast met doek' al twee keer gereserveerd. De combinatie met de stoere bruine fauteuil van Gerard van den Berg brengt mensen kennelijk op ideeën wat betreft de inrichting van hun huis.

In de vitrine van de artotheek zijn ook 27 miniaturen van beroemde stoelen te zien, die worden geproduceerd door Vitra Nederland. Ze zijn te koop net als de exemplaren op ware grootte. Op de balie heeft Deen heel discreet enveloppen neergelegd met daarin de prijslijst van alle meubels. “Sommige mensen denken dat ze hier ook hun favoriete meubel kunnen bestellen, maar dat gaat ons te ver. Het mag hier dan wel op een toonzaal lijken, we zijn geen meubelzaak geworden.”