Valse trommels

De Nederlandse Spoorwegen zijn een paar jaar geleden op het lumineuze idee gekomen de reiziger meer commerciële diensten in hun grotere stations aan te bieden. Een drogisterij, een kousenwinkel, een platenzaak, hier en daar een supermarkt, een snoepwinkel. . . In de nieuwe stations worden deze winkels op een harmonische manier in het ontwerp ingepast, zoals bijvoorbeeld in Amersfoort en Den Bosch, maar in de oudere stations zijn ware kunstgrepen nodig.

In Rotterdam valt het nog wel mee, daar is gewoon de glazen pui in de stationshal geannexeerd voor de detailhandel. In Amsterdam moest de toevlucht gezocht worden in kleine hokjes in de ondergrondse passage die de sporen ontsluit. Alleen in Utrecht was niet zo snel een plek voorhanden. Een jaar of acht geleden is daar een compleet nieuwe stationshal gebouwd, die als een reusachtig voetbalveld over de sporen heen ligt. De kopeinden sluiten aan op passages naar Hoog Catharijne en de Jaarbeurs en in de overige zijden liggen respectievelijk de kaartverkoop en NS-diensten (reisbureau/informatie) en het restaurant, de broodjeszaak en de boekwinkel.

De enorme ruimte in de hal was een verademing ten opzichte van de smalle sluis die tot dan toe de vele duizenden reizigers - Utrecht CS is een van de belangrijkste overstapstations - bediende. Eindelijk kwam er lucht. En nu hebben de NS in hun zucht naar zoveel mogelijk commerciële diensten drie reusachtige trommelvormige paviljoens midden in de hal geplaatst. Weg ruimte, weg logische looproutes. Utrecht CS is weer een hal met straten geworden, waar de reizigers elkaar op drukke tijden in de weg gaan lopen.

De houten trommels dicteren de totale ruimtebeleving in de hal, terwijl ze misschien maar een vijfde van de ruimte innemen. Dat er objecten midden in de hal moesten komen was evident, er is verder nauwelijks ruimte, maar het verbijstert dat niet geprobeerd is met transparante materialen te werken in een hal die van zichzelf al een vrij hightech uitstraling heeft. Zichtassen zijn belangrijk in open vlaktes als Utrecht CS en de houten trommels verstoren dit zicht. Ze maken van de hal een onoverzichtelijk dorp.