Vaak ruzie over kaartje in trein

UTRECHT - Reizigers die in de trein een kaartje kopen, hoeven niet meer in alle gevallen het duurdere treintarief te betalen. De directie van de NS overlegt over dit voorstel met ondernemingsraad en bonden. Reizigersvereniging Rover spreekt van een 'kleine verbetering', maar spoorwegvakbond FSV noemt het 'terug naar af'.

Gisteren lekten interne stukken uit waaruit blijkt dat de NS maatregelen wil nemen om de kaartverkoop in de trein makkelijker te maken. Tegelijkertijd bleek dat bijna één op de zes conducteurs, machinisten en lokettisten het slachtoffer wordt van agressie. Volgens NS heeft dit hoge cijfer niets te maken met het voorstel de regels te versoepelen, maar volgens de bonden leidt juist de frustratie bij het krijgen van een kaartje tot wangedrag, waarvan vooral conducteurs het slachtoffer zijn. “We hadden met de NS afgesproken dat de verkoop van kaartjes buiten de trein zou worden uitgebreid”, vertelt B. Janssen van spoorwegvakbond FSV, “het tegendeel is gebeurd: vooral in kleinere plaatsen zijn de loketten een groot deel van de dag dicht, of zelfs helemaal gesloten. Dit leidt natuurlijk tot frustratie bij de klant.”

De NS bestrijden dat het geweld toeneemt. In 1997 hadden 1 000 van de 6 000 conducteurs, machinisten en lokettisten te maken met agressie. Dat was minder dan de 1 250 meldingen in 1996, maar in de eerste helft van dit jaar zijn al 550 meldingen binnen. Volgens de NS betekent dit hoge cijfer niet dat het geweld toeneemt, maar dat het vernieuwde meldingssysteem beter werkt. In plaats van de vroegere handmelders, is het systeem nu geautomatiseerd, waardoor het melden makkelijker zou zijn geworden. Volgens woordvoerder Janssen snijdt ook dit argument geen hout. “De verandering in het meldingssysteem verklaart juist de daling van vorig jaar. Toen moesten de conducteurs er nog aan wennen. Nu werkt alles goed, en kunnen we zien dat de agressie toeneemt.”

Volgens Janssen zijn er drie belangrijke oorzaken voor het toenemende verbale en soms ook fysieke geweld. Behalve de vaak moeilijke verkrijgbaarheid van de kaartjes, zijn dit de toenemende vertragingen en de overvolle treinen. De spoorwegen willen in sommige gevallen het tarief van de kaartjes die in de trein worden gekocht verlagen. Nu nog ligt dat tarief stukken hoger dan aan het loket of uit de automaat, óók voor mensen die wegens een gesloten loket niet in staat waren een plaatsbewijs te kopen, of door een handicap niet bij de knoppen konden komen. “In zulke gevallen zou het mogelijk moeten zijn dat de conducteur de vrijheid heeft het gewone tarief te berekenen”, zegt de NS-woordvoerder voorzichtig, “,maar dit moet natuurlijk geen vrijbrief zijn om met de conducteur te gaan onderhandelen.”

Volgens de spoorwegvakbond FSV zullen zulke onderhandelingen juist gaan ontstaan als het NS-voorstel ingevoerd gaat worden. In plaats van het versoepelen van de regels van het kaartjes kopen in de trein, moet de NS alles op alles zetten om de kaartjes buiten de trein verkrijgbaar te maken.

Reizigersvereniging Rover krijgt dagelijks veel klachten van reizigers die geen kaartje aan het loket konden kopen. Het NS-voorstel is volgens Rover niet afdoende om de agressie in te dammen.