Kippenvel in Turkije, snel weer heimwee naar Nederland

Vanavond speelt in Dordrecht het Nederlands politie-elftal tegen een team van Turkse betaald voetballers in Nederland. Het initiatief is mede afkomstig van de Stichting belangenbehartiging Turkse voetballers in Nederland. Want waar Surinaamse en de laatste tijd ook Marokkaanse voetballers wel weten te slagen, gaat veel Turks talent verloren. “Aan de voetballerij ligt het niet”, zeggen Vural Karabulut en Imdat Solmaz, talenten bij Willem II in Tilburg. Zij denken vanavond moeiteloos van de politie te gaan winnen.

Vural Karabulut (19) werd geboren in Amsterdam, speelde onder meer vijf jaar bij Ajax en tekende dit jaar bij Willem II zijn eerste contract. Naast het voetbal studeert hij economie. Imdat Solmaz (20) is geboren en getogen in Tilburg, begon als 5-jarige bij een plaatselijk kluppie en is bij Willem II bezig aan zijn veertiende seizoen. Sinds twee jaar is hij prof. Hij volgde naast het voetbal een tijdrovende horeca-opleiding, maar gaf die onlangs op. Hij neemt zich voor volgend jaar opnieuw te gaan studeren. Beiden spelen in het tweede elftal van Willem II: Imdat als spits, Vural als allround verdediger.

Terwijl Imdat al heel vroeg bij een club onder de pannen was, leerde Vural het voetballen op straat in Amsterdam. En nog ieder weekeinde zoekt hij zijn maten op om op een of ander pleintje wat met een bal te gaan pielen. Het valt hem op dat er steeds minder jochies meedoen. “Die zitten zeker achter een computerspelletje.”

Dat Turks voetbaltalent zo moeilijk doorstroomt, was voor enkele Turkse oud-voetballers een van de redenen om begin dit jaar een stichting op te richten. Onder hen Mustafa Yücedag, die ooit de hartekreet slaakte dat hij bij Ajax nooit een echte kans kreeg. Discriminatie was het niet, maar wat dan wel? Mentaliteit? Cultuur? Opvoeding? Niemand die het weet te zeggen. Vural: “Aan de voetballerij ligt het niet. Als je goed bent, sta je er gewoon in. Een trainer zal wel gek zijn om zijn beste speler aan de kant te houden.”

“Wij vinden wel dat we er harder voor moeten werken dan Nederlandse jongens. Wij moeten ons aanpassen. Dat brengt moeilijkheden met zich mee, alhoewel... moeilijkheden is ook weer zo zwaar uitgedrukt.” Imdat: “Wij moeten echt 'slagen'. Ik vraag me ook dikwijls af wat het is; waarom Turken het zoveel moeilijker hebben. Ik kom er niet uit.” Vural: “Niet alleen Turken, alle zuiderlingen zijn veel emotioneler dan Nederlanders. Zelfs Clarence Seedorf en Patrick Kluivert voelen zich minder gewaardeerd. Terwijl het toch echt niet zo is.”

Beide jonge Turken maken een zelfverzekerde indruk. In hun team voelen zij zich in geen enkel opzicht de mindere, maar toch zoeken ze steun bij elkaar. “Wij praten Turks met elkaar. Maken samen gein. Dat wel.” Andere Turkse spelers hebben het moeilijker. Vural: “Je ziet dan dat er op het veld wel de juiste mentaliteit is, maar dat er buiten het veld wel eens de kantjes worden afgelopen. Kijk, wij hadden hier om elf uur afgesproken en waren er om half elf. Maar ik weet ook dat, als je met andere Turken afspreekt, het best wel eens drie uur kan worden. De Turkse mentaliteit is wel een beetje zo. Ook op het veld werkt dat door. Nederlanders spelen strak in het systeem. Eén of twee keer raken, weet je wel. Wij willen nog wel eens een balletje hoog houden, of een mooie oplossing zoeken. Als ik de fout in ga, ligt het altijd daar aan. Gelukkig wordt het niet helemaal de kop ingedrukt. Onze trainer, Toine van Mierlo, kan het ook wel waarderen.”

Dat ook hele grote Turkse voetballers het niet halen, zoals Yücedag destijds bij Ajax, is volgens beide jonge Turken verleden tijd. “Yücedag was de eerste Turkse voetballer die doorbrak in Nederland. Hij kreeg blijkbaar expres geen ballen aangespeeld. Wij horen die verhalen van hem en hij geeft ons tips om te voorkomen dat ons hetzelfde gebeurt. De belangrijkste tip is wel: 'Zorg dat je de wil hebt om het te halen.' En: 'Leef voor je sport, ook buiten het veld.' Van zo iemand neem je dat graag aan. Vandaar dat het ook zo goed is, dat die stichting er is. Die wordt geleid door mensen voor wie je respect hebt. Als je problemen hebt, kun je bij hen terecht. Niet als zaakwaarnemers, maar als vertrouwensmensen, als grote broers op wie je kunt leunen.”

Bij Willem II is er geen sprake van dat zij geen ballen zouden krijgen of anderszins worden gepasseerd. Vural: “We worden wel eens gedold. En ook zijn er bij die denken dat wij Marokkanen zijn. Dat is voor sommigen kennelijk één pot nat. In Duitsland is het veel erger, heb ik gehoord. Daar valt het echt niet mee voor Turkse voetballers. Nederland is gelukkig een heel ander land.”

Hun ouders staan achter hen. De meeste Turkse jongeren krijgen een goede opvoeding, gebaseerd op respect; tot diep in de nacht fuiven is er niet bij en er wordt kracht geput uit het geloof. Voorwaar geen factoren die een succesvolle sportcarrière in de weg staan. Waarom lukt het dan toch vaak niet? Het antwoord blijkt, ook na lang nadenken, niet te geven. Of misschien toch: “Voetbal is geen logische sport.”

Hun droom is ooit nog eens uit te komen voor het nationale elftal. Van Turkije wel te verstaan. Vural behoorde tot de selectie van Nederlandse vertegenwoordigende teams onder de 15 en onder de 16 jaar. “Gelukkig, achteraf, heb ik geen minuut gespeeld, anders zou ik nooit meer voor Turkije kunnen spelen. Ja, dat zou ik dolgraag nog eens willen. Ik weet niet wat dat is. Ik heb zelfs een shirtje van Turkije op mijn kamer hangen.” Imdat: “Wij zijn hier dan wel geboren, maar je moet nooit vergeten waar je vandaan komt. Wij gaan vaak met vakantie naar Turkije. Ik krijg altijd kippenvel als ik het land binnenkom. Maar na vijf of zes weken heb ik weer heimwee naar Nederland. In Turkije woont mijn familie, hier heb ik mijn vrienden.”

De Stichting belangenbehartiging Turkse voetballers in Nederland wil ook bereiken dat talentvolle jonge Turkse spelers in Nederland blijven en niet vroegtijdig naar Turkije gaan. Vural: “Ik zie dat voor mezelf ook zo. Het is beter om hier door te breken. Kijk, wij kunnen allebei naar Turkije, daar moeiteloos meedraaien en wel tien keer zoveel verdienen als hier. Maar het gaat ons niet om het geld. Wij willen goede voetballers worden. Dat kan het beste hier in Nederland. Met nog tien tot vijftien jaar te gaan, verdienen wij onze centjes heus nog wel.” Imdat: “Ik zie mezelf ook als voorbeeld van de Turkse jeugd. Wat Gullit en die andere Surinaamse jongens begin jaren tachtig waren, willen wij nu zijn.”

De wedstrijd tegen het Nederlands politieteam - onlangs wereldkampioen geworden tijdens de World Police and Fire games in het Canadese Calgary - lijkt beide jongens erg leuk, maar met meer spanning kijken ze uit naar de ontmoeting Nederland-Turkije, komend weekeinde. Beiden zouden het liefst zien dat Turkije wint, waarbij de hoop vooral is gevestigd op het blonde talent Abdullah ('op acht'). Vural voorspelt een 1-2 overwinning voor Turkije. Imdat lijkt realistischer: 3-1 voor Nederland.