Actie tegen Irak zal 'hard en langdurig' zijn

WASHINGTON, JEDDAH (Reuters, AFP, AP) - De Verenigde Staten hebben Irak gisteren gewaarschuwd dat de bombardementen 'substantieel, langdurig en zwaar' zullen zijn als Irak controle op zijn wapenproductie blijft weigeren. Nu de diplomatieke mogelijkheden uitgeput raken, kan een gewapende actie 'binnen enige weken' noodzakelijk zijn, aldus de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken.

“Ik denk dat de belangrijkste mededeling op dit moment aan Saddam Hoessein is dat de mogelijkheden voor een diplomatieke oplossing uitgeput raken”, zei minister Madeleine Albright voor de Amerikaanse televisie. Franse, Russische en Arabische bemiddelaars pogen de Amerikanen nog te weerhouden van harde actie en Saddam over te halen zich te houden aan de afspraak dat de Verenigde Naties overal mogen kijken of er massavernietigingswapens worden gemaakt of opgeslagen. Maar lukt dat niet, dan wordt het geen kwestie van waarschuwende 'speldenprikken' maar echte harde actie, aldus de minister. De Amerikanen gaven gisteren Israël de vrije hand om te reageren in het geval van een Iraakse aanval.

Het was voor het eerst in deze fase van de Golfoorlog dat de Amerikanen zoiets als een ultimatum formuleerden. De afgelopen weken heeft Albright weinig enthousiasme ontmoet bij de coalitiegenoten in de Golfoorlog voor een breed militair optreden. Op dit moment reist minister Cohen van defensie door Europa en het Midden-Oosten om het belang van zo'n optreden toe te lichten. Nadat de Britse premier Tony Blair zich vorige week vierkant achter de Amerikanen schaarde, deed gisteren bondskanselier Kohl van Duitsland hetzelfde.

Een tegenvaller voor de Amerikanen is de afhoudende reactie van Saoedi-Arabië, tijdens de Golfoorlog een van de belangrijkste en militair gezien meest strategische partners. Cohen maakte gisteren bekend dat Washington niet zal vragen of het gebruik mag maken van de militaire bases in Saoedi-Arabië. De Saoediërs zouden wel voorstanders zijn van een harde klap voor Saddam persoonlijk, maar willen niet dat de bevolking op de een of andere manier het slachtoffer wordt. Volgens de Amerikaanse minister is die logistieke steun in dit geval ook niet nodig, omdat eventuele aanvallen vanaf vliegdekschepen of andere bases gedaan kunnen worden. Maar de ongeveer vijftig Amerikaanse vliegtuigen, die nu zijn gestationeerd in Saoedi-Arabië, kunnen niet worden ingezet.

De secretaris-generaal van de Arabische Liga, Esmat Abdel-Meguid, zei gisteren dat zijn organisatie de VN-Veiligheidsraad een reeks voorstellen had gedaan om de crisis vreedzaam op te lossen. Hij zei dat de voorstellen tegemoet kwamen aan de eis van de VN, dat hun inspecteurs overal toegang krijgen, zonder dat de waardigheid en soevereiniteit van Irak worden aangetast.

Koeweit is er niet gerust op dat dat zal lukken en gaat vandaag gasmaskers onder zijn inwoners verspreiden, om hen te beschermen tegen een mogelijke Iraakse aanval met massavernietigingswapens.

- Meer nieuws op pagina 5