Rusland bezorgd over Tadzjikistan

MOSKOU (DPA, AP, Reuter) - Regeringstroepen in Tadzjikistan hebben zware verliezen geleden in gevechten met strijders van de fundamentalistische islamitische oppositie.

Volgens het Russische persbureau Interfax zijn bij gevechten bij de Afghaanse grens 100 regeringssoldaten omgekomen. Het offensief van de oppositiestrijders vond plaats in de Tavil-Dara regio, zo'n 150 kilometer ten oosten van de hoofdstad Doesjanbe. Veel islamitische strijders zijn door de Afghaanse moedjahedin opgeleid. De Tadzjiekse president Emomali Rachmonov deed gisteren een beroep op de Russische president Boris Jeltsin. De ex-communist vergeleek de huidige situatie met die van vlak voor het uitbreken van de burgeroorlog in 1992. Hij zei dat buitenlandse krachten erop uit waren Tadzjikistan van de wereldkaart te vegen. Rusland heeft in de Centraalaziatische republiek 25 000 militairen gestationeerd. Maar de veiligheidsadviseur van Jeltsin, Joeri Batoerin, die nog dezelfde dag naar Tadzjikistan overvloog, raadde de inzet van Russische troepen af.

Het Russische ministerie van buitenlandse zaken maakt zich groeiende zorgen over de situatie. In een verklaring noemt Moskou de gevechten een gevaar voor de vredesbesprekingen. De onderhandelingen zijn maandag in de Turkmeense hoofdstad Asjchabad weer begonnen na bemiddeling door de VN.

Rachmonov heeft al jaren te kampen met gewapend verzet van islamitische en pro-democratische groepen. In 1992 versloeg het leger de rebellen, van wie een groot aantal naar Afghanistan vluchtte, van waaruit ze sindsdien geregeld aanvallen op Tadjzikistan ondernemen. Tot overmaat van ramp kwamen de afgelopen week ook twee plaatselijke krijgsheren in opstand. Zwaar bewapende opstandelingen onder leiding van kolonel Machmoed Choedoberdjev veroverden zaterdag de stad Koergan Tjoebe in het zuiden van Tadzjikistan. Choedoberdjev, die vanwege zijn verdiensten in de burgeroorlog tot legercommandant werd benoemd, erkent Rachmonov, maar eist dat de president zijn regering de laan uitstuurt, op de minister van binnenlandse zaken na.

In Toersoen Zade aan de grens met Oezbekistan heeft een andere krijgsheer de wapens opgenomen, Ibod Boimatov. Hij beschikt over 300 gewapende manschappen en eist dat Rachmonov “zijn kring van vertrouwelingen zuivert van mafiaclans”.

Rusland steunt Rachmonov, maar begint zijn geduld met Rachmonov te verliezen en eist dat hij een oplossing vindt voor het conflict.