Brussel wist van technolease Philips af

Van onze correspondent BRUSSEL - De Europese Commissie was wel degelijk op de hoogte van technolease-overeenkomst tussen Philips en de Rabobank. Brussel heeft echter nooit kunnen bewijzen dat het hier - of bij Fokker - om ongeoorloofde staatssteun ging.

Europees commissaris K. van Miert, verantwoordelijk voor mededinging, lijkt getroffen door een plotseling geheugenverlies. In een interview met NRC Handelsblad zegt Van Miert dat Brussel “in het geheel niets wist” van de technolease-overeenkomst. Dezelfde constructie bij Fokker werd door Brussel onderzocht, maar volgens Van Miert zou Nederland willens en wetens Philips buiten het blikveld hebben gehouden.

Nederlandse diplomaten verbazen zich over Van Mierts lezing van de geschiedenis. Toen in 1994 Fokker ter sprake kwam, verwezen Van Mierts diensten keer op keer naar de eerdere technolease-overeenkomst van Philips, zeggen zij. Juist het feit dat zowel Philips als Fokker hun kennis verkochten aan en weer terughuurden van de Rabobank, wekte destijds de Brusselse argwaan.

De Europese Commissie vroeg zich af of de Nederlandse overheid niet achter de schermen van de Rabobank opereerde om Fokker en Philips een belastingvoordeel te bezorgen. Op verzoek van Van Miert werden zelfs de statuten van de Rabobank naar Brussel gestuurd om aan te tonen dat het hier om een normale bank ging, los van de overheid. Van Miert heeft gelijk als hij zegt dat de overeenkomst niet werden gemeld in Brussel. Dat werd achterwege gelaten omdat Den Haag overtuigd was dat er geen Europese regels werden geschonden. Anders dan Van Miert zegt is dat voor beide gevallen wel degelijk door de Europese Commissie getoetst.

Beide zaken zijn jaren onderwerp van discussie geweest tussen Van Mierts ambtenaren en de Nederlandse vertegenwoordiging bij de EU. Die discussie is uitgegaan als een nachtkaars. Een officieel onderzoek naar vermeende staatssteun werd nooit gestart. Belangrijkste reden is niet de teloorgang van Fokker, zoals Van Miert in NRC Handelsblad suggereert, maar het gebrek aan bewijs.

Het postume lawaai in sommige Nederlandse media heeft Brussel opnieuw wakker geschud. Maar volgens Nederlandse diplomaten zal de conclusie dezelfde blijven; er kan niet worden aangetoond dat er bij de overeenkomsten sprake is geweest van ongeoorloofde staatssteun, alleen al vanwege het simpele feit dat het financieel voordeel van de constructie voor de betrokken bedrijven niet te becijferen is.

Andriessen Oud-minister Andriessen van economische zaken verdedigde gisteren voor de tv de overeenkomst met Philips. “Het ging om een algemene maatregel, waarvan elk industrieel bedrijf gebruik had kunnen maken. Er was niets geheims aan. De criteria stonden op papier en waren bekend bij belastingdeskundigen. En van Miert heeft niets te zeggen over de directe belastingen”, aldus Andriessen.

Andriessen juicht de toegepaste methode toe als een middel om de financiering van de industrie te verbeteren. “Eén bank, de Rabobank, heeft dat ingezien, maar krijgt er niet veel lof voor. (...) Hoe iemand in een geleaste auto van de zaak kan rondrijden, en toch bezwaar kan maken tegen deze financieringsvorm, zal voor mij een raadsel blijven.”