Protestdag tegen de stopwatch in de thuiszorg

De dag van de Verpleging moet volgende maand gebruikt worden als protestdag. Voor een betere thuiszorg, en tegen de stopwatch en de bureaucratie.

Iedereen is het er over eens dat het niet goed gaat met de thuiszorg. Patiënten komen op een wachtlijst, meldpunten zijn onpersoonlijke loketten en personeel raakt gedemotiveerd.

Welk schokeffect heeft de politiek nodig om in beweging te komen? In elk geval weten patiënten, uitvoerenden en huisartsen niet meer hoe het verder moet. Patiënten klagen dat ze op een wachtlijst komen. Uitvoerenden klagen dat ze alles op de minuut moeten afhandelen. Meldpunten en indicatiebureaus zijn stagnerende bureaucratieën geworden.

Na jaren met plezier als verpleegkundige gewerkt te hebben, begin ik me te schamen om anderen te vertellen dat ik in de verpleging en in de thuiszorg werk. Ik schaam me dat ik niet hard genoeg heb geroepen dat verplegen meer is dan productie maken. Verplegen is samen met de patiënt werken aan zijn gezondheidsproblemen. Dat betekent ten eerste dat je samen een goede relatie moet opbouwen en daarnaast doe je verpleegkundige handelingen, afgestemd op hoe de patiënt zich die dag voelt. Een relatie opbouwen en onderhouden is echter geen productie. Ik mag alleen maar handelen tot mijn stopwatch afgaat.

Ik ben alleen een goede werker als ik mijn productie haal. Geen zorgmanager die mij vraagt hoeveel patiënten tevreden zijn over mijn zorg. Voor een manager in de thuiszorg is het secondaire proces een primair proces geworden: als de papieren maar kloppen. Ik zou mijn managers vaker moeten vragen wat zij verstaan onder het primaire proces. Ik denk dat velen dan met de mond vol tanden staan, omdat velen alleen maar boekhouders en uitvoerders van regels zijn.

Ik schaam me dat ook ik het toelaat dat de thuiszorg een wachtkamer is geworden voor alle patiënten die elders op wachtlijsten staan: verzorgingshuizen, verpleeghuizen, psychiatrische klinieken, tehuizen voor lichamelijk en verstandelijk gehandicapten. Ook deze mensen hebben recht op zorg. Voor iedere groep moet de inhoud van de zorg weer anders zijn. Daarnaast heb je de groep terminale patiënten die thuis in hun eigen bed willen sterven. Zij en hun mantelzorgers hebben meer nodig dan een zuster die alleen een wasbeurt komt geven.

Daarom moet de Dag van de Verpleging op 12 mei een dag van protest en ommekeer worden. Weg met de stopwatch en de bureaucratie. Ik ga weer werken zoals ik het vroeger deed: samen met de patiënt bepalen hoe we het doen. De patiënt als ervaringsdeskundige en ik als professioneel deskundige. Minder mensen die zich bezighouden met bureaucratische rompslomp, meer handen aan het bed. Ik vraag niet om meer geld maar om minder bureaucratie. Ik roep alle verzorgenden en verplegenden in de thuiszorg op 12 mei te gebruiken als dag van protest: we gaan op die dag mensen verzorgen en verplegen zoals het echt hoort en niet zoals de regels ons voorschrijven. Werken zoals Florence Nightingale het ons geleerd heeft: werken volgens je professionele kennis en kunde waarbij je hart hebt voor je patiënten. Ik wil wedden dat dit veel efficiënter en gezonder is voor iedereen.

Misschien dat ik dan het gevoel van trots te zijn op mijn vak weer terug krijg.