Martha Resink wil niet solliciteren, ze heeft haar vrijwilligerswerk te lief

SINT MICHIELSGESTEL - Soms, als ze even moe is van de strijd, zou ze het liefst verhuizen. Naar Sittard, Groningen of Utrecht bijvoorbeeld, want deze gemeentes zijn soepeler met de sollicitatieplicht voor mensen in de bijstand, die de hele dag vrijwilligerswerk doen.

Maar Martha Resink wil zich niet ''laten wegjagen'' uit Sint-Michielsgestel. Daar vindt de sociale dienst ook best nuttig wat zij doet, maar solliciteren zal ze. Resink weigert en heeft al de tweede strafkorting van 300 gulden achter de rug. Rondkomen wordt er niet gemakkelijker op.

Resink (42) is “bewust baanloos”. Ze weigert te solliciteren “want er zijn geen werkgevers, die juist mij nodig hebben. Voor alle vacatures staan tientallen werklozen klaar. Laat diegene het dan doen die de baan heel graag wil of die gemotiveerd is voor elke vorm van betaald werk. Want wat heeft een werkgever eraan een niet gemotiveerde werknemer in de schoot geworpen te krijgen. De 'verplicht' tewerkgestelde? Die zal binnen de kortste keren ziek worden en (opnieuw) een beroep doen op een uitkering. Laat mij toch, ik werk vrijwillig zeven dagen per week en vind mijn werk hartstikke leuk.”

Martha Resink werkt bij 'Omslag', een kleine organisatie voor duurzame ontwikkeling, die 'doendenkers' uit het hele land bij elkaar brengt. 'Doendenkers' zijn mensen die in eigen leven pogen de idealen van een duurzame samenleving praktisch vorm te geven. Omslag geeft een blad uit en organiseert ontmoetingsdagen waar praktische ervaringen en tips worden uitgewisseld. In het blad wemelt het van berichten van kleine initiatieven uit het hele land.

De organisatie onderscheidt zich van de grote milieu- en maatschappelijke organisaties, doordat de dagelijkse levenspraktijk centraal staat - en de potten met overheidssubsidie ontbreken. Omslag krijgt alleen donaties. Omdat Resink weet dat er niet honderden 'baanlozen' staan te wachten om haar werk bij Omslag over te nemen, vindt zij haar strijd tegen de gemeente rechtvaardig. “Het soms nare gevolg van de nieuwe 'activerende' bijstandswet is dat een grote groep werklozen wordt verplicht tot vrijwilligerswerk, terwijl andere - ik schat enkele honderden - 'bewust baanlozen' juist van hun vrijwilligerswerk af worden gehaald. Dat rondpompen van mensen is toch onzin.”

Resink heeft haar verhaal vorige week voor de zoveelste keer gedaan voor een bezwarencommissie in Sint-Michielsgestel. Ze vindt overal wel een gewillig oor, zoals onlangs bij de wethouder van sociale zaken. “In informele gesprekken geven plaatselijke politici en ook de ambtenaren steeds aan dat zij mijn werk voor Omslag nuttig vinden. Vervolgens komt de vraag 'en wanneer gaat je werk salaris opleveren?' Dat weet ik dus niet en dan moeten ze 'helaas' de regels toepassen.”

Haar protest tegen een eerdere strafkorting ligt nog bij de rechtbank in Den Bosch. Ze wordt daarin gesteund door andere 'bewust baanlozen' uit onder meer Sittard, die vergelijkbaar vrijwilligerswerk doen en - na een moeizame strijd - nu geen problemen meer hebben met de sociale dienst. Resink: “En Utrecht heeft net een nota gemaakt over 'blijvers in de bijstand', die wel door een actiegroep lijkt geschreven. Daarin wordt zelfs gepleit om de bijstand voor de 'blijvers' te beschouwen als een basisinkomen.”

In Sint-Michielsgestel is het nog niet zover. Resink: “Ik word hier uiteindelijk bejegend met een houding van 'wie niet werkt, zal niet eten'. Uit ervaringen van andere 'bewust baanlozen' weet ik dat kleine gemeentes zich meestal oriënteren op het beleid van de regio. Dat is bij ons Den Bosch en uit onderzoek blijkt dat Den Bosch tegenover uitkeringsgerechtigden zo'n beetje het strengste beleid van Nederland voert.”

De strafkortingen doen Resink pijn. Met 900 gulden per maand redt zij het niet, ondanks haar sobere levensstijl met onder meer een houtkachel. “Ik heb nooit een beroep gedaan op huursubsidie, omdat ik mijn eigen boontjes wilde doppen. Het ergste van de korting is dat ik gedwongen wordt schulden te maken. Ik bezuinig nog sterker op alles, behalve op gezond eten.”

Resink zwicht niet. “Of mijn uitkering kan worden stopgezet, heb ik nog niet uitgezocht. Ik ben wel op zoek naar een jurist die me kan adviseren en die bereid is er een politieke zaak van te maken. Het gaat erom aan te tonen dat de intentie van de nieuwe bijstandswet, namelijk mensen te activeren, bij starre toepassing van de regels tot armoede kan leiden. Versta me goed, ik vind prima als beleid erop gericht wordt om mensen te activeren, maar dat hoeft niet uitsluitend betaald werk te zijn. Daarvan is er toch te weinig.”

“Het rijk of de gemeente bedenken steeds nieuwe, soms enorme projecten met een infrastructuur van duur betaalde adviseurs, om de werkloosheid te bestrijden. Maar ik geloof dat initiatieven van mensen zélf veel meer kans van slagen hebben. Nu zie je dat veel leuke, kleinschalige initiatieven stranden omdat de overheid er negatief op reageert. Dat dooft het enthousiasme, wat je door zo'n opgelegd werkgelegenheidsproject zeker niet terugkrijgt.”

Resink schreef een tijdje geleden een ingezonden brief naar Trouw, die haar tientallen reacties opleverde. “Veel mensen durven niet zover te gaan als ik in hun verzet. En natuurlijk, de hoogte van je uitkering is ook heel belangrijk. De sociale conferentie tegen armoede vorige week heeft mij hoop gegeven. De boodschap van de politiek was duidelijk: 'gemeentes, ga creatief om met de regelgeving'. Ik hoop dat er toen ook iemand uit Sint-Michielsgestel in de zaal zat.”

De woordvoerder van de gemeente Sint-Michielsgestel, Korsten, hoofd afdeling sociale zaken, kent het geval-Resink goed. Korsten: “We zijn juist heel soepel met bijstandsgerechtigden die vrijwilligerswerk willen doen. We gaan zelfs opleidingen bekostigen, maar het moet wel leiden tot betaald werk. Mensen houden wel de plicht tot solliciteren. Zo zijn de regels.” Martha Resink hoort volgens Korsten dankzij haar administratieve opleiding tot de 'kansrijke werklozen' in de gemeente en daarom moet zíj zeker blijven solliciteren. “Als zij wil, hebben we zo een baan voor haar.”

Maar de pijn zit 'm ook in het soort vrijwilligerswerk dat Resink doet. Korsten: “Als het vrijwilligerswerk was dat dermate belangrijk voor de samenleving was, zouden we als gemeente er een - betaald - project van maken. Dat kan immers volgens de nieuwe regels. Maar van haar soort organisatie zijn er méér dan tientallen in Nederland. Welke meerwaarde heeft haar project nou ten opzichte van de anderen die al lopen? Ik zou het niet weten. Ze zegt 'als ik wegval, gaat het project ten onder'. Ja, dat klopt, want ze heeft het zelf opgezet. Dat is anders dan vrijwilligerswerk in de zorg, zoals het Kruiswerk dat ook doorgaat als mensen weggaan. Ik vind het nogal gemakkelijk wat mevrouw Resink zegt, want ik kan notabene ook van mezelf vinden dat ik belangrijk werk doe als ik een leuke klus oppak.”

Korsten vindt dat zijn gemeente allang “creatief en onorthodox” omgaat met de nieuwe bijstandswet zoals minister Melkert vroeg op de sociale conferentie in Zwolle. Hij bevestigt dat de uitkering van Martha Resink stop zal worden gezet, als zij zich blijft verzetten en de procedures verliest.